بررسی آزمایشگاهی و عددی روابط ضریب دبی سرریزهای لبه‌تیز کنگره‌ای U شکل در پلان

نویسندگان

1 استاد گروه مهندسی آب، قطب علمی هیدروانفورماتیک، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 استاد گروه مهندسی عمران- آب، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 رئیس/آموزشکده فنی پسران اهر

doi
10.22060/ceej.2020.18289.6819
چکیده

در این تحقیق، روابط ضریب دبی سرریزهای لبه­‌تیز کنگره­ای U شکل در پلان (تک سیکل) به صورت آزمایشگاهی و عددی بررسی شده است. همچنین از ۳ گروه سرریز به ارتفاع‌­های 10، 12/5 و 15 سانتی­‌متر و در هر ارتفاع، طول قوس‌­های متفاوت به مقادیر 40/82، 45 و 48/10 سانتی‌­متر آزمایش شده است. هدف اصلی تحقیق حاضر، تعیین دبی عبوری از روی سرریز با ارائه روابطی برای ضریب دبی به صورت آزمایشگاهی می‌­باشد. برای استخراج رابطه از آنالیز ابعادی به روش پی باکینگهام استفاده گردید. ضریب دبی به صورت بی ­بعد تابعی از نسبت طول قوس به عرض سرریز و نسبت هد روی سرریز به ارتفاع سرریز به دست آمد. شبیه­‌سازی سه­‌بعدی سرریزها به ­صورت عددی و با معادلات حاکم بر روش حجم محدود با استفاده از نرم‌­افزار FLOW-3D انجام گردید، سپس با نتایج آزمایشگاهی مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج تحقیق حاضر نشان می‌­دهد که رابطه پیشنهادی قابلیت پیش‌­بینی مقادیر دبی را با دقت بسیار بالا و خطا 4/79 درصد در بازه نسبت هد به ارتفاع سرریز 0/1 تا 1/2 را دارا می‌­باشد. با افزایش طول قوس سرریزها، تداخل جریان افزایش و راندمان دبی کاهش می­‌یابد، با اینکه با افزایش یافتن طول قوس ­سرریزها طول تاج افزایش می‌­یابد راندمان آب‌گذری سرریز روند کاهشی می­‌گیرد، حداکثر کاهش راندمان آب‌گذری در این حالت 7/01 درصد می­‌باشد. با ثابت بودن طول قوس و افزایش در ارتفاع سرریزها مشاهده ­گردید که راندمان آب‌گذری به طور محسوس کاهش می­‌یابد که حداکثر حجم جریان عبوری از روی سرریز 4/82 درصد کاهش را نشان می‌­دهد.