ادراکات جامعه محلی از عوامل موثر بر رونق گردشگری در روستای بیله درق اردبیل: پژوهشی در چارچوب روش شناسی کیو

نویسندگان

1 استادیار گروه معماری دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران؛

2 استادیار گروه معماری دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران؛

3 دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران؛

doi
10.22034/jtd.2019.141177.1463
چکیده

توجه به زمینه‌های توسعه‌ی گردشگری در روستا و بهره‌مندی از راهکارهای رونق حضور گردشگر، گام مهمی در جهت توسعه‌ی روستاهای با پتانسیل جذب مسافر است. در این میان ذهنیت جامعه‌ی محلی و تکیه‌ بر تجارب بومی کمک بزرگی برای بهره‌مندی بیشتر از پتانسیل‌های موجود است. غفلت طراحان از ذهنیت حاکم و چالش‌های موجود باعث عدم اشراف طراح به برخی عوامل مؤثر در طراحی بوده و سبب می‌شود که پتانسیل‌های بالقوه و گاه ویژگی‌های خاص محیط نادیده گرفته شود. این تحقیق با هدف کشف دیدگاه‌ها و نظرات افراد محلی در رابطه با روش‌های رونق حضور گردشگر در روستای بیله‌درق در شهرستان سرعین از استان اردبیل انجام شد. جهت برداشت ذهنیت روستاییان در جامعه‌ی نمونه از روش تحقیق کیو با قابلیت تمرکز بر جامعه‌ی میزبان به‌ویژه جوامع کوچک روستایی استفاده شد. روش مذکور ترکیبی از روش‌های کیفی و کمی است که در پنج مرحله انجام‌شده است. داده‌های تحقیق از بین اهالی روستای بیله درق و از طریق مرتب‌سازی 35 گزاره‌ی استخراج‌شده از فضای گفتمان در جدول مرتب‌سازی اختیاری گردآوری و با نرم‌ افزار spss16 تحلیل شد. به‌عنوان نتیجه، ذهنیت حاکم بیانگر وجود دو عامل مهم در خصوص روش‌های رونق حضور گردشگر در نمونه‌ی موردی بود. ذهنیت اول بیانگر ارجحیت عوامل و اقدامات کالبدی و ذهنیت دوم مبین اهمیت اقدامات اجتماعی و فرهنگی بود. در ادامه گزاره‌های مرتبط با هرکدام از ذهنیت‌های مذکور اولویت‌بندی و همچنین دیدگاه‌های مشترک و اختلاف نظر بین گروه‌های ذهنی در قالب گزاره‌های توافقی و متمایزکننده استخراج گردید.

کلیدواژه‌ها