ارزیابی لرزه‌ای پل‌های بتن مسلح مورب تحت اثر زلزله‌های نزدیک گسل، با درنظرگیری اندرکنش خاک و سازه - مطالعه موردی روگذر جَک تُن واقع در کالیفرنیا

نویسندگان

1 گروه مهندسی عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه مهندسی عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه مهندسی عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22060/ceej.2020.18336.6845
چکیده

رفتار لرزه‌ای پل‌های مورب به عنوان ستون اصلی شبکه‌های حمل و نقل مدرن در بسیاری از شهرها، در مقایسه با پل‌های مستقیم متداول به خوبی بررسی نشده است. با مطالعه زلزله‌های گذشته می‌توان دریافت که این پل‌ها تخریبات گسترده‌ای را به دلیل چرخش عرشه و به دنبال آن بلندشدگی شاه‌تیرها تحت اثرات پیچشی حاصل از ترکیب پاسخ‌های لرزه‌ای در راستای طولی و عرضی تجربه کرده که این اثر با خردشدگی موضعی بتن عرشه ناشی از کوبش دهانه‌های مجاور به دیوار پشتی کوله‌ قابل تشدید است. از طرفی عموماً پل‌ها بر روی فونداسیونی از نوع شمع‌های طویل درجاریز واقع در حفره از پیش حفاری شده به همراه سرشمع، مستقر می‌شوند. رفتار غیرالاستیک روسازه در طول زمین‌لرزه به دلیل اثر شرایط خاک نگهدارنده بر سختی زیرسازه قویاً به مقاومت خاک بستر متکی می‌باشد. لذا هدف اصلی این مطالعه ارزیابی حساسیت پاسخ لرزه‌ای روگذرهای بتن مسلح مورب نسبت به تغییرات برخی از پارامترهای سازه‌ای، به کمک مدل‌های تحلیلی قادر به دریافت رفتار غیرخطی خاکریز-کوله و خاک- شمع تحت اثر حرکات نزدیک گسل زمین با پالس‌های قوی سرعت، مقایسه نتایج حاصل با شرایط پایه صلب و نهایتاً دریافت مناسب‌ترین شاخص شدّت حرکت زمین می‌باشد. لذا مجموعه‌ای از آنالیزهای تاریخچه زمانی غیرخطی با استفاده از هفت رکورد پالس‌گونه شدید و سه مؤلفه‌ای (دو مؤلفه افقی و یک مؤلفه قائم) بر روی پل موربی واقع در کالیفرنیا، دارای دو دهانه، پایه‌ای تک ستونه و کوله‌هایی نشیمن‌دار انجام گرفته و به کمک نتایج حاصل، اثر زاویه تورب، نحوه مدل‌سازی شرایط انتهایی و مقاومت خاک محل ساختگاه بر تقاضاهای گوناگون ارزیابی شد. به منظور بررسی اثرات مقاومت خاک بر هر یک از تقاضاها، خصوصیات مصالح خاک رُسی از محدوده نرم تا سخت و خاک ماسه‌ای از محدوده سست تا متراکم تغییر یافت. دریافت گردید که اکثر تقاضاها حتی با وجود تغییر نوع و مقاومت خاک، به افزایش در زاویه تورب کوله به عنوان عامل سخت‌تر شدن سازه، حساس بوده و اغلب روندی افزایشی را با افزایش این زاویه طی می‌نمایند. در این میان تقاضای چرخشی عرشه به نحو چشمگیری تحت تأثیر تغییرات زاویه تورب قرار گرفته در حالی که در نظرگیری انعطاف‌پذیری فونداسیون به کمک مجموعه‌ای از فنرهای غیرخطی در مدل‌سازی‌ها خصوصاً با به کارگیری روش مستقیم مبنی بر مدل‌سازی کامل اجزاء سازه و بخش وسیعی از خاک محصور شده اطراف آن، عمدتاً منجر به بهبود پاسخ‌های لرزه‌ای نسبت به پایه صلب گردید.