رصد فناوری‌های نوظهور: شناسایی، ارزیابی و انتخاب برای ورود هوشمندانه به حوزه‌های آینده‌ساز

نویسندگان

1 دانشگاه صنعتی امیرکبیر تهران، ایران

2 مرکز تحقیقات بازسازی استخوان و مفاصل، بیمارستان ارتوپدی شفا، دانشگاه علوم پزشکی ایران

3 ستاد توسعه فناوری‌های نانو و میکرو، تهران، ایران

4 گروه داروشناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

در این مقاله فرآیند رصد فناوری‌های نوظهور و آینده‌ساز با هدف شناسایی و ارزیابی فرصت‌ها و تهدیدهای آن‌ها بررسی شده است. در مرحله اول، پایش 360 درجه‌ای از منابع مختلف از جمله نهادهای تحلیلی، کتاب‌های آینده‌پژوهی، استارت‌آپ‌ها و نهادهای توسعه‌ای صورت گرفت که به شناسایی بیش از 300 موضوع نوظهور انجامید. سپس با استفاده از ماتریس اولویت گارتنر و تحلیل وضعیت انباشت دانش، جایگاه 14 حوزه نوظهور در سطح جهانی و وضعیت انباشت دانش آنها در ایران و میزان همگرایی آنها با فناوری نانو، ارزیابی شد. حوزه‌های نوظهور و آینده‌ساز شناسایی شده، محصولات تقویت‌شده با هوش مصنوعی، باتری‌های نسل جدید، چاپ زیستی سه بعدی، نانوحسگرهای نوظهور، پلیمرهای زیست تخریب‌پذیر، محصولات مبتنی بر گرافن و مواد دوبعدی و محصولات مبتنی بر چارچوبهای فلز-آلی هستند. نتایج نشان داد که در برخی از این حوزه‌ها مانند شخصی‌سازی درمان و اینترنت نسل پنجم/ششم، ایران نسبت به دنیا فاصله قابل توجهی دارد و نیاز به سرمایه‌گذاری ویژه دارد. در مقابل، حوزه‌هایی مانند چاپ زیستی سه‌بعدی و نانوحسگرها در ایران وضعیت مطلوب‌تری دارند و امکان پیشرفت در این زمینه‌ها وجود دارد.