ترجیح غذایی کفشدوزک (Hippodamia variegata (Col.: Coccinellidae روی دو گونه شته Lipaphis erysimi و Brevicoryne brassicae

doi
چکیده

ترجیح غذایی دشمنان طبیعی یکی از پدیده­­ه ایی است که در بررسی کارایی و انتخاب دشمنان طبیعی باید مورد توجه قرار گیرد. زمانی که به یک شکارگر حق انتخاب بین دو یا چند گونه داده می­ شود، اغلب یکی از آن گونه­ ها را به دیگری ترجیح می­دهد. دو گونه شته Linnaeus  Brevicoryne brassicae و Lipaphis erysimi Kaltenbach  از شته ­های مهم در مزارع کلزا هستند که می­ توانند به این گیاه خسارت وارد کنند. کفشدوزک Geoze  Hippodamia variegata یکی از شکارگرهای مهم شته ­­­ها روی بسیاری از گیاهان زراعی می­ باشد. در این پژوهش ترجیح غذایی لارو سن چهارم کفشدوزک  H. variegataروی دو گونه شته B. brassicae و L. erysimi مورد آزمون قرار گرفت. ترجیح غذایی لارو سن چهارم کفشدوزک H. variegata در شرایط آزمایشگاهی کنترل شده (دمای C° 1±25، رطوبت 10±70 درصد و دوره نوری 16:8 L:D ) مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش درون تشتک پتری و روی برگ کلزا به مدت 24 ساعت انجام شد. نتایج نشان داد که لارو سن چهارم کفشدوزک به‌طور میانگین 13/5± 4/70 شته­­ ی L. erysimi و 39/4± 25/60 شته B. brassicae  راموردتغذیه قرار می‌دهد. برای بررسی ترجیح لارو سن چهارم از شاخص بتای منلی استفاده شد. مقدار شاخص برای شته خردل L. erysimi  02/0±592/0 و برای شته ­ی B. brassicae، 02/0±408/0 محاسبه شد که نشان دهنده ترجیح لارو به شته L. erysimi می‌باشد. در آزمایش سوئیچینگ پنج نسبت متفاوت از دو گونه شکار در اختیار شکارگر قرار داده شد. بررسی سوئیچینگ لارو سن چهارم با تغییر نسبت بین دو گونه شکار به هم نشان داد که با تغییر نسبت بین دو گونه شکار، تغییری در ترجیح شکارگر ایجاد نمی­ شود.