شبیه سازی رفتار سد کبودوال در زمان ساخت با مدل‌سازی عددی سه بعدی

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22060/ceej.2020.18172.6790
چکیده

پیش‌بینی فشار آب حفره‌ای، نشست، تنش خاک و ضریب فشار آب حفره‌ای ( ) در بدنه سدهای خاکی در زمان ساخت یکی از اقدامات ضروری در مدیریت پایداری سدهای خاکی است. بنابراین تخمین آن‌ها با روش‌های دقیق بسیار مهم است. چون رفتار سد خاکی غیرخطی است، بنابراین باید از روش المان محدود و مدل‌های رفتاری مناسب استفاده نمود. در تحقیق حاضر که به صورت مطالعه موردی است، شبیه‌سازی عددی به صورت سه بعدی با استفاده از نرم‌افزار پلاکسیس در سد کبودوال استان گلستان انجام گرفت و مقادیر حاصل از شبیه‌سازی عددی با تحلیل برگشتی با مقادیر نظیر داده‌های ابزار دقیق سد مقایسه شد و پارامترهای واقعی مصالح به کار گرفته ‌شده در بدنه سد، با آنالیز برگشتی به دست آمد. نتایج نشان داد که مدل HS با شاخص‌های آماری ضریب تبیین ( R2)، میانگین مربع خطاها (RMSE) و نیز میانگین هندسی نسبت خطا (GMER ) در مقایسه با مدل رفتاری MC در بدنه سد دقت بیشتری دارد. نتایج مدل عددی واسنجی شده در پایان ساخت سد کبودوال، نشان داد که بیشینه افزایش فشار آب حفره‌ای، تنش، نشست و جابجایی افقی در بخش مرکزی اتفاق افتاده و مقدار آن در محور و بخش میانی سد بیشتر از طرفین آن است. قسمت میانی و نزدیک به محور سد تغییرات مشابهی با روند بارگذاری بدنه سد دارد؛ در حالی‌ که با دور شدن از محور سد به دلیل انتقال تنش‌ها به صورت مایل (چرخش المان تنش) تأثیرپذیری کمتری از روند خاک‌ریزی دارند، همچنین در بخش مرکزی تأثیرات ناشی از زهکشی مصالح فیلتر و زهکش حداقل است.