بررسی آزمایشگاهی هیدرولیک جریان در سرریزهای پلهای توریسنگی
نویسندگان
1 Tabriz University, Agricultural faculty, Irrigation department
2 دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه تبریز
3 گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز
doi
10.22060/ceej.2020.17256.6502چکیده
در این تحقیق با استفاده از مدل فیزیکی، مؤلفههای مختلفی که بر روی اُفت انرژی جریان عبوری از روی سرریزهای پلهای توریسنگی مؤثر هستند، مطالعه و با نتایج دیگر محققان نیز مقایسه صورت گرفته است. جریان عبوری از سرریز توریسنگی هم به صورت درونگذر و هم به صورت روگذر انجام گرفت. دامنه دبی بکار رفته در این تحقیق در محدوده 5 الی 65 لیتر بر ثانیه است. از ذرات یکنواخت با سه قطر متوسط 10، 25 و 40 میلیمتر استفاده شد. ارتفاع و عرض مدلهای فیزیکی ساخته شده از سرریز پلکانی توریسنگی به ترتیب 60 و 40 سانتیمتر، با پلههای 3 تایی و شیبنمای پاییندست سرریزها (افقی: عمودی) 1:1، 1:2 و 1:3 هستند. آستانههای انتهایی به کار گرفته شده مستطیلی و شیبدار هستند. نتایج نشان داد که تأثیر آستانهها در سرریزهای پلهای توریسنگی با شیبنمای پاییندست کمتر، بیشتر از حالتی است که سرریز دارای شیبنمای پاییندست تندتر است. تأثیر آستانهها بر اُفت انرژی جریان در سرریز با مصالح 40 میلیمتر و شیبنمای پاییندست 1:2 حدود 10 درصد بیشتر از همان سرریز با شیبنمای پاییندست 1:1 بوده و در سرریز با مصالح 10 میلیمتر و شیبنمای پاییندست 1:2 حدود 30 الی 35 درصد بیشتر از همان سرریز با شیبنمای پاییندست 1:1 است. لذا وجود آستانهها در سرریز پلهای با بدنه مصالح 10 و 40 میلیمتر به ترتیب بیشترین و کمترین تأثیر را بر اُفت انرژی جریان دارند. از طرفی تأثیر آستانه مستطیلی بر اُفت انرژی جریان حدود 3 الی 4 درصد بیشتر از تأثیر آستانه مثلثی است.