فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش به مقایسه و تحلیل تطبیقی دیدگاه‌های موریس مرلوپونتی، فیلسوف پدیدارشناس فرانسوی، و صدرالدین محمد بن ابراهیم شیرازی (ملاصدرا)، بنیان‌گذار حکمت متعالیه، دربارۀ ادراک حسی می‌پردازد. هر دو فیلسوف، با عبور از دوگانگی‌های سنتی ذهن و عین و تأکید بر نقش محوری بدن/نفس در فهم ادراک حسی، نقطۀ اشتراک مهمی دارند. با این حال، این پژوهش استدلال می‌کند که چارچوب‌های فلسفی بنیادین آنها - پدیدارشناسی وجودی متمرکز بر بدن زیسته و جهانِ زیستِ پیشاتأملی در مرلوپونتی، و حکمت متعالیه با تأکید بر وحدت تشکیکی وجود، مراتب نفس و غایت استعلایی علم در ملاصدرا - منجر به تفاوت‌های عمیقی در تبیین ماهیت، منشأ و غایت ادراک حسی می‌شود. مرلوپونتی ادراک را نحوۀ بنیادینِ بودن - در - جهان و مواجهه بی‌واسطۀ بدن زیسته با جهان محسوس می‌داند، حال‌آنکه ملاصدرا ادراک حسی را پایین‌ترین مرتبه از سیر استکمالی نفس به‌سوی عوالم مجرد و در نهایت، شهود حقایق عقلی به‌واسطهٔ ارتباط با عقل فعال تلقی می‌کند. این مقاله ضمن برجسته‌سازی این تفاوت‌ها و اشتراکات، به غنای گفت‌وگوی میان‌فرهنگی در فلسفه کمک می‌کند.