خطابات قانونیو نقش آن در تقدم دیدگاه جامعه‌گرا بر فردگرا

نویسندگان
doi
10.22034/ra.2024.2013600.2917
چکیده

نظریه خطابات قانونی از ابداعات امام خمینی (ره) است. این نظریه در مقابل خطابات شخصی شارع نسبت به مکلفین است که برای تمام انسان ‌ های مکلف در جامعه، کلی و عام است و در قالب قضایای حقیقی بیان می‌شود. مسئله پژوهش حاضر، واکاوی انحلال یا عدم انحلال قضایای مذکور از نظر افراد مکلف است که ثمره‌اش بر مقدم بودن امنیت جامعه ‌ گرا بر فردگرا تأثیری مستقیم دارد. مشهور اصولیون، خطاب قانونی را قابل تجزیه به خطاب‌های شخصی به‌اندازه هر فرد مورد خطاب دانسته لکن امام خمینی (ره) خطاب را غیر قابل تجزیه می ‌ داند. نگارندگان با روش توصیفی - تحلیلی به تأثیر نظریه خطابات قانونی در تقدم رویکرد امنیتی جامعه‌گرا بر فردگرا پرداخته و به نتایج زیر رسیدند: ۱. امنیت سیاسی، در دو سطح فـردی و ملی می ‌ تواند مطمح نظر قرار گیرد. ۲. نظریه خطاب ‌ های قانونی مطرح شده توسط امام خمینی (ره) یک جا نیامده؛ بلکه در بحث‌های مختلف و به‌صورت پراکنده مطرح شده است بدین صورت که گاه در بحث علم اجمالی این بحث را مطرح کرده و آن را به‌عنوان پیشنهادی راهگشا برای حل مشکل ‌ های بحث ترتب دانسته و گاهی در ضمن طرح مقدماتی در بحث ضد آن را مطرح می‌کند. ۳. اهمیت مصلحت‌های کلان جامعه و ارتقا و حفظ امنیت جامعه، بر امنیت فردی مقدم است با اینکه هنگام رجوع به منـابع فقهی بر استقلال و حرمت حق فردی مانند حق آزادی بیـان، حفظ معیشت و حفظ کرامت انسانی و حق مالکیـت تأکید زیادی شده ولی مطابق نظریه خطابات قانونی، در حکومت اسلامی باید در تعیین راهبردهای کلان و تدوین قوانین، به تقدم امنیت جامعه توجه نمود.