خوانشی انتقادی از کرامت انسان در متافیزیک اخلاق کانتاز نظرگاه درون پارادایمی غرب و معرفت‌شناسی اسلامی

نویسندگان
doi
10.22034/ra.2025.2062702.3074
چکیده

نظر به گستردگی نظرات کانت در زمینه کرامت در کتاب‌های گوناگون، تفاسیر انجام‌شده از دیدگاه کانت غالباً جزءنگرانه، بخشی و فاقد جامعیت به نظر می ‌ رسد. ازاین‌رو تحقیق حاضر با استخدام روش فراتحلیل تلاش کرده است تا ضمن مطالعه همه آثار کانت در زمینه کرامت انسان، خوانشی انتقادی از این مسئله را از نظرگاه درون - پارادایمی غرب و معرفت ‌ شناسی اسلامی ارائه دهد. نتایج نشان داد که دیدگاه کانت در مورد کرامت انسان از منظر درون - پارادایمی غرب، و انسان ‌ شناسی حداقل در دوازده بُعد قابل‌نقد است. از منظر معرفتی اسلام نیز دیدگاه کانت در سازوکار تحقق کرامت ارزشی و متناهی بودن درجه تعالی بشر، برداشت از کرامت و حیات کریمانه و همچنین تفاوت در ماهیت عقل مورد استناد در تحقق کرامت با برخی کاستی ‌ ها مواجه است.