فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

وجود آیات به ظاهر متعارض در خصوص امکان برخورداری نوع انسان از علوم در پیش از تولد، موجب پیدایش گفتمان تفسیری به ویژه با گرایش‌های عرفانی و فلسفی شده است. گروهی، مطلقاً منکر هر نوع علم پیشین و گروهی دیگر، مطلقاً مُثبت علم پیشین برای نوع انسان هستند. دو دیدگاه دیگر نیز هستند که نظر تفصیلی دارند. هدف این نوشتار، تبیین و تحلیل ادلة دیدگاه‌های رقیب در این مسأله برای کشف حقیقت است. یافته‌ها حکایت از آن دارد که دیدگاه دوم، قابلیت تطبیق جدی با آیات، روایات، مدعیات عارفان و فلاسفة متأله دارد. این دیدگاه با تأکید بر آیاتی نظر آیه 172 سورة اعراف، مدعی است نه تنها به همة انسان‌ها در عالم «ألست»، علوم إفاضه و عرضه شده است، بلکه عرضة علوم به نحو «شهود المفصل مجملاً» ـ یعنی شهود کثرت در وحدت اطلاقی حق تعالی که نهایت درجة قرب و سلوک معنوی و معرفتی انبیاء و امامان و عارفان راستین در حیات دنیوی است ـ بوده است، پس باید سطح افاضة نخست علوم در پیش از تولد، عالی‌ترین سطح ممکن از شهود باشد. همچنین ادعا شده بر اساس حکمت الهی، همة این علوم با تولد انسان، دچار غفلت و فراموشی خواهند شد تا رتبه‌بندی انسان‌ها که بسته به شهود اختیاری است، معنا یابد.