فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مؤثرترین ساحت‌های وجودی انسان در کنشگری ساحت احساسی و هیجانی است که از آن به قوة «نزوعیة شوقیه» یا «باعثه» تعبیر می‌شود. مسئله اصلی این تحقیق تحلیل سرشت و گونه‌های قوة نزوعیه،  نحوة پیوند آن با سایر قوای نفسانی و نیز کارکردشناسی آن بر اساس روش تحلیلی - عقلی است. قوة نزوعیه به تنظیم امور مربوط به تمایلات و هیجانات نفس مى‏پردازد و وسطی است که دارای دو طرف است؛ طرف فرادست او شناخت خیالی یا وهمی یا عقلی است و طرف فرودست او اراده و قوة فاعله قرار‌ دارد. فارابی قوة نزوعیه را در پرتو آثار و کارکرد آن تفسیر نموده‌، ولی ابن‌سینا آن را بر اساس خاستگاه شناختی‌اش تحلیل کرده است. مهم‌ترین خصلت قوة «نزوعیه شوقیه» تهییج و برانگیختگی است. این قوه‌ بر اساس پایگاه شناختی‌اش به نزوعیة خیالی، عقلی و شهودی تقسیم می‌گردد. نزوعیه باعثه در پیدایش عادات، اخلاق، ملکات نفسانی و نیز در جنگ‌های شناختی نقش بسزایی دارد.