فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نظریه انسان کامل که در آثار اندیشمندان اسلامی به صورت پراکنده مطرح بود، در عرفان ابن ‌ عربی به صورت موضوعی مستقل آغاز شد و به مرور زمان، شرح ‌ ها و حاشیه ‌ هایی بر آن نوشتند. جنبه هستی ‌ شناسانه این موضوع بارها بررسی شده، ولی نقش ‌ های این ‌ جهانی انسان کامل به طور مستقل کاویده نشده است. ابن ‌ عربی و صدرای شیرازی برخلاف دیدگاه برخی عرفا و صوفیه که انسان کامل را محدود به ممارست در سلوک معنوی می ‌ دانند، سیر الی الخلق و ارتباط با انسان ‌ های دیگر را مرحله ‌ ای از تعالی و کمال انسان به شمار می ‌ آورند. این پژوهش با تتبع در آثار این دو و با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی، نقش دنیوی چنین انسان ‌ هایی را برمی ‌ رسد که شامل نقش ‌ های تکوینی، سیاسی و اجتماعی، ارشادی و مرجعیت در مسائل شریعت است.