روش های تربیت نفس از دیدگاه ملاصدرا

نویسندگان
doi
10.22034/ra.2017.24400
چکیده

یکی از سرآمدان معرفت دینی از منظر اخلاقی - تربیتی، صدرای شیرازی است. در این مقاله می ‌ کوشیم با استفاده از روش کتاب ‌ خانه ‌ ای آرای وی را بکاویم تا به الگوها و روش ‌ های تربیتی مد نظرش دست یابیم. پرسش محوری ما این است که صدرا در آرای نفس ‌ شناسی خویش به چه روش ‌ های تربیتی، اشاره صریح یا ضمنی کرده است. وی آرای تربیتی خود را بر اساس مبانی فلسفی ‌ اش، خصوصاً دو اصل حرکت جوهری و اتحاد نفس و قوا استوار کرده است. مطالعه آرای وی روشن می ‌ کند که اهتمام به انس با حق و ذکر مداوم، الزام به محاسبه و مراقبت از نفس در مسیر حرکت استکمالی نفس و پالایش نفس و غور در باطن از راه ‌ های اصلی تربیت نفس به شمار می ‌ رود. اجرای عدالت تربیتی بر اساس انعطاف ‌ پذیری روح، حفظ بدن و اعتدال ‌ گرایی در این مسیر، تقویت تمرکز و حضور نفس، تربیت بر اساس تکرار و عادت، تقویت اعتماد و عزت نفس، و تربیت بر اساس پرورش خلاقیت نیز سایر مراحل تربیت نفس را تشکیل می ‌ دهند.