نقش میانجیگری اشتیاق تحصیلی در رابطۀ علّی سبک‌های دلبستگی با فرسودگی تحصیلی دانشجویان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد روانشناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.(نویسنده مسئول)

3 دانشیار سنجش و اندازه‎گیری، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.30495/jedu.2021.23392.4722
چکیده

مقدمه و هدف: از مشکلات شایع در بین دانشجویان، پایین بودن سطح انگیزه و افزایش فرسودگی تحصیلی است. هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطۀ علّی سبک‌های دلبستگی با فرسودگی تحصیلی دانشجویان با میانجیگری اشتیاق تحصیلی بود.روش شناسی: روش پژوهش، توصیفی و از نوع طرح‎های همبستگی و روش مدل‎یابی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری، همه دانشجویان دختر و پسر مقطع کارشناسی مشغول به تحصیل در سال تحصیلی 96-1395 در دانشگاه آزاد اسلامی واحد قوچان بود. نمونه شامل 403 نفر، از طریق فرمول کوکران و به روش نمونه‎گیری خوشه‎ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل: 1. مقیاس ابعاد دلبستگی کولینز (1996). در نسخه اصلی، ضریب آلفای کرونباخ برای دلبستگی ایمن 81/0، دلبستگی اجتنابی 78/0 و دلبستگی اضطرابی 85/0 گزارش شدند. روایی این مقیاس مطلوب بود و ضریب پایایی کل پرسشنامه 60/0 محاسبه شد.  2. مقیاس فرسودگی تحصیلی مسلش (2002). در تحقیق حاضر ضریب پایایی کل 85/0 و ضریب پایایی برای خرده مقیاس‎های فرسودگی تحصیلی (خستگی، بی علاقه بودن و خودکارآمدی پایین) به ترتیب 85/0، 80/0، و 75/0 به دست آمد. 3. مقیاس اشتیاق تحصیلی فردریکز و بلومنفلد و پاریس(2004). طراحان مقیاس، ضریب پایایی این مقیاس را 86/0 گزارش کردند. در پژوهش حاضر ضریب پایایی کل پرسشنامه 83/0 به دست آمد. به منظور تحلیل داده‎ها، شاخص‎های برازش و ضرایب مسیر استخراج شدند. یافته ها: نتایج نشان داد، همۀ خرده ‎مقیاس‎های پژوهش دارای بارهای عاملی معناداری هستند. سبک ایمن با میانجیگری اشتیاق تحصیلی با فرسودگی تحصیلی، همبستگی منفی و معنا‎داری داشت. سبک اضطرابی با میانجیگری اشتیاق تحصیلی با فرسودگی تحصیلی رابطۀ معنا‏داری نداشت، و سبک اجتنابی با میانجیگری اشتیاق تحصیلی با فرسودگی تحصیلی، رابطۀ مثبت و معنا‏دار داشت. نتیجه گیری: سبک‎های ایمن و اجتنابی در تبیین و پیش‏بینی فرسودگی تحصیلی نقش دارند. این سبک‎ها از یک سو تحت تأثیر اشتیاق تحصیلی قرار دارند و از سوی دیگر می‏توانند اثرات معناداری بر فرسودگی تحصیلی دانشجویان داشته باشند.