خصوصیات جریان‌های عرضی در کانال‌های مرکب پیچان

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مهندسی عمران- آب و سازه های هیدرولیکی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استادیار مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 دانشیار مهندسی عمران- هیدرولیک و مکانیک مهندسی رودخانه، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22060/ceej.2021.17983.6728
چکیده

مسیل‌های طبیعی در طول مسیر خود همواره مئاندرهایی تشیکل می‌دهند و در نظر گرفتن اثر این پیچ و خم‌ها در مسیر جریان بر الگوی خصوصیات جریان حائز اهمیت است. در هنگام بروز سیلاب، سطح آب از مقطع اصلی رودخانه فراتر رفته و وارد دشت­های سیلابی آن می‏شود. در این حالت مقطع رودخانه به صورت مقطع مرکب در می‌آید. در این تحقیق با استفاده از نرم­افزارFlow3D  که یک نرم‌افزار قوی در زمینه دینامیک سیالات محاسباتی است، به بررسی قدرت جریان عرضی و چرخش گردابه‌ها در کانال مرکب پیچان تحت اثر تغییر عمق نسبی و میزان سینوسیتی پرداخته شده است. برای این منظور از شش کانال با مقدار سینوسیتی مختلف و سه عمق نسبی متفاوت استفاده شده است. نتایج حاصل از شبیه­سازی عددی نشان می‌دهد مقدار بیشینه قدرت چرخشی گردابه‌ها با افزایش میزان سینوسیتی از 1 به 1/209، به طور متوسط در حدود 195درصد افزایش می‌یابد و مقدار بیشینه قدرت جریان عرضی و چرخش گردابه‌ها، در کانال با زاویه 45 درجه‌ای قوس مرکزی و میزان سینوسیتی 1/209 رخ می‌دهد. همچنین در مقطع اصلی کانال مرکب پیچان، برای تمام مقادیر سینوسیتی، با کاهش مقدار عمق نسبی، بر میزان قدرت جریان عرضی و چرخش گردابه‌ها افزوده شده و میزان تغییر قدرت جریان عرضی نسبت به تغییر عمق نسبی با افزایش میزان سینوسیتی کاسته می‌شود.