کیفیت وشهادت اعضا و جوارح در قیامت مبتنی بر حقوق آنها در دنیا
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان بوشهر، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان بوشهر، ایران.
3 دانشجوی کارشناسی علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان بوشهر، ایران.
doi
10.48310/qej.2025.16102.1022چکیده
این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مطالعات کتابخانهای، به بررسی و اثبات مفهوم «شهادت اعضا و جوارح» در روز قیامت با تأکید ویژه بر کارکرد تربیتی آن در پیشگیری از ارتکاب گناه میپردازد. تحقیق حاضر، ضمن معرفی شاهدان روز جزا، پیامدهای اعتقادی و اخلاقی این باور را در تقویت بنیانهای ایمان و تقوای فردی در حیات دنیوی تبیین مینماید. خداوند متعال، با وجود نظارت دائم خویش بر افکار و اعمال بشر، برای اتمام حجت، شاهدان متعددی را مقرر فرموده است تا هیچ محمل یا راهی برای انکار باقی نماند. در این ساختار، اعضا و جوارح انسان در روز قیامت علیه او شهادت خواهند داد. این گواهی دو صورت مییابد: شهادت قولی، که در آن اعضا به اذن الهی تکلم کرده و به اعمال مرتکب شده اقرار مینمایند، و شهادت حالی، که در آن اعضا از طریق وضعیت و حال خود، گواهی ضمنی بر اعمال دنیویشان ارائه میدهند. شاهدان قیامت به دو دسته تقسیم میشوند: گروهی که با علم و آگاهی شهادت میدهند و از حق شفاعت برخوردارند، و گروهی که صرفاً نقش گواه دارند و فاقد حق شفاعت هستند. با استناد به آموزههای دینی (نظیر رساله حقوق امام سجاد (ع)) و ادله عقلی-نقلی، اثبات میشود که رعایت حقوق اعضا و جوارح در دنیا، زمینه را برای نقشآفرینی مثبت آنان فراهم میآورد و درک این مکانیزم در روز حساب، نقش محوری در تربیت دینی و بازدارندگی از گناه ایفا میکند.