بررسی اثر تابش پرتوهای گاما بر ویژگی های ساختاری و نورتابی نقاط کوانتومی CdTe/CdSe

نویسندگان

1 گروه آموزشی فیزیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان

2 گروه آموزشی فیزیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان

3 گروه آموزشی فیزیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان

4 گروه فیزیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه ولی عصر (عج) رفسنجان

5 فیزیک، علوم پایه، حکیم سبزواری، سبزوار، خراسان رضوی

doi
چکیده

در این پژوهش، اثر تابش پرتوهای یونیزان گاما بر ویژگی‌های ساختاری و نورتابی نقاط کوانتومی هسته/پوسته CdTe/CdSe برای نخستین بار مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج آنالیز پراش پرتو ایکس (XRD) ساختار بلوری مکعبی را برای نقاط کوانتومی تولید شده نشان داد، که این ساختار بلوری در اثر تابش گاما تغییر محسوسی نکرده است. همچنین نتایج آنالیز فروسرخ تبدیل فوریه FT-IR)) تایید کننده این امر است که نقاط کوانتومی CdTe/CdSe هیچ گونه تغییر ساختاری محسوسی پس از تابش گاما نداشته‌اند. آنالیز فوتولومینسانس (PL) نمونه‌ها، نشان داد که شدت نورتابی نقاط کوانتومی CdTe/CdSe بعد از تابش گاما افزایش چشم گیری پیدا کرده است. اندازه ضخامت پوسته  CdSeو غلظت نقاط کوانتومی به عنوان دو عامل مهم در تغییرات ویژگی نورتابی نقاط کوانتومی CdTe/CdSe در مقابل تابش گاما، مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که ضخامت پوسته کمتر و غلظت کمتر نمونه، باعث تغییرات بزرگتری در نورتابی و شکاف انرژی نقاط کوانتومی پس از تابش گاما شد و همچنین، با کاهش غلظت جا به­جایی قرمز بیشتری در قله طیفPL  مشاهده شد. نتایج بدست آمده از این پژوهش نشان داد که جذب و گسیل نقاط کوانتومی CdTe/CdSe  نسبت به تابش گاما حساسیت نشان داده و این نقاط کوانتومی می‌تواند کاندیدای مناسبی در استفاده‌‌ به عنوان یک دزیمتر گاما باشند.