آنالیز حساسیت جامع در پیش بینی نشست سطحی ناشی از فرآیند تونل‌سازی مکانیزه

نویسندگان

1 دانشگاه صنعتی شاهرود- دانشکده نفت، ژئوفیزیک و معدن

2 دانشگاه صنعتی سهند

3 دانشیار گروه مکانیک سنگ دانشگاه صنعتی شاهرود

doi
10.22060/ceej.2020.17432.6558
چکیده

آنالیز حساسیت جامع یک ابزار مفید و کاربردی برای شناسایی عدم قطعیت پارامترهای ورودی می‌باشد که به طور گسترده در علوم مختلف از جمله شبیه ‌سازی مهندسی مورد استفاده قرار می‌گیرد. آنالیز حساسیت یکی از مراحل اساسی ساخت متا مدل یا مدل جایگزین است که با شناسایی پارامترهای موثر در امر تونل‌سازی باعث کاهش زمان و میزان محاسبات لازم می‌شود. در این تحقیق آنالیز حساسیت بر روی پارامترهای ژئوتکنیکی و عملیاتی ساخت تونل با ماشین حفاری مکانیزه از نوع تعادلی فشار زمین در خاک انجام شده است. به همین منظور فرآیند حفاری تونل با استفاده از روش تفاضل محدود در نرم افزار FLAC 3D  به صورت سه بعدی مدل شد و مدل عددی ساخته شده با استفاده از داده مانیتورینگ حاصل از مسیر شرقی- غربی خط 7 مترو تهران اعتبارسنجی گردید. سپس با استفاده از روش تاثیر مقدماتی Morris، آنالیز حساسیت بر روی 6 پارامتر ورودی انجام و 3 پارامتر فشار سینه‌کار، وزن مخصوص و چسبندگی لایه‌ی خاکی که تونل در آن حفر شده است، به عنوان پارامترهای موثر و حساس در نتیجه نهایی شبیه ‌سازی که در این تحقیق نشست سطحی حداکثر می‌باشد، انتخاب شد. در ادامه تعداد 100 عدد نمونه تصادفی برای پارامترهای موثر با استفاده از روش فرامکعب لاتین تولید و بعد از شبیه ‌سازی عددی برای آن‌ها، با استفاده از شبکه عصبی مصنوعی نشست سطحی حداکثر پیش بینی شد. نتایج پیش بینی با متا مدل شبکه عصبی مصنوعی و مدل عددی ساخته شده با داده در فاز طراحی حدود 98% تطابق نشان دادند.