بررسی عملکرد و تعیین ابعاد بهینه شبکه جمع‌آوری رواناب سطحی با استفاده از مدل SWMM

نویسندگان

1 مهندسی عمران، گرایش آب و سازه هیدرولیکی، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه شهرکرد، ایران

2 استادیار گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه شهرکرد، ایران

3 استادیار گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه شهرکرد، ایران

doi
10.22060/ceej.2020.17452.6565
چکیده

آب‌گرفتگی معابر در اثر عدم کفایت شبکه‌ جمع‌آوری رواناب سطحی، همواره در شهر‌ها مشکلات زیادی را به همراه داشته است. لذا، شناخت نقاط مستعد آب‌گرفتگی و کانال‌هایی که دچار بالازدگی شده‌اند، مهم است. در این پژوهش با استفاده از مدل SWMM، کفایت شبکه جمع‌آوری رواناب سطحی شهر شهرکرد در دوره بازگشت‌های بارندگی 2، 5 و 10 ساله بررسی شده است. لازم به ذکر است که تاکنون هیچ مطالعه‌ای پیرامون موضوع رواناب شهری در این منطقه صورت نگرفته است. در این شبیه‌سازی، واسنجی مدل برای شاخص دبی در 3 و برای واسنجی شاخص عمق در 2 رویداد بارشی انجام شد. برای مقایسه‌ میزان خطای مدل‌ شبیه‌سازی شده با مقادیر مشاهداتی از ضرایب خطای NSE، RMSE و ‌BIAS% استفاده شده است. با انجام آنالیز حساسیت، شاخص عرض معادل به عنوان حساس‌ترین شاخص مدل انتخاب شد. صحت سنجی بر روی دو پارامتر دبی و عمق رواناب، هر کدام در 2 رویداد بارشی مجزا، در چند کانال و گره تصادفی انجام شد. مقادیر قابل قبول به دست آمده برای ضرایب خطا، نشان از دقت بالای‌ شبیه‌سازی داشت. پس از مرحله صحت سنجی، مدل برای دوره بازگشت‌های بارندگی 2، 5 و 10 ساله اجرا و مشخص شد که به ترتیب در 19/4، 20/68 و 21/52 درصد کانال‌های شهر، بالازدگی رخ می‌دهد. موقعیت‌ کانال‌های سیلابی نشان می‌دهد قسمت‌های جنوب غربی شهر دچار آب‌گرفتگی خواهند شد. در ادامه نیز ابعاد بهینه‌ کانال‌ها برای جلوگیری از وقوع آب‌گرفتگی، در دوره بازگشت بارندگی 10 ساله تعیین شد و حجم بتن‌ مورد نیاز برای اصلاح ابعاد تک تک کانال‌ها نیز برآورد شد.