تبیین مدل اخلاق کار اسلامی و رفتار شهروندی سازمانی با واسطه‌ی ارزش‌های شغلی (مورد مطالعه دانشگاه علوم پزشکی اصفهان)

نویسندگان

1 استاد، مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور شیراز، شیراز، ایران

2 دانشیار، مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایران

3 استاد، مدیریت منابع انسانی، دانشکده‌ی مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری، مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

مقدمه: امروزه سازمان‌ها برای نهادینه کردن اخلاقیات در اعضای سازمانی خود، به تکنیک‌ها و ابزارهای متعددی متوسل شده‌اند. از این‌رو، در این پژوهش، به شناسایی اهمیت و تأثیر اخلاق کار در ایران با تکیه و تأکید بر اصول اخلاق اسلامی و فرهنگ حاکم بر سازمان‌ها، با لحاظ رفتار شهروندی سازمانی و واسطه‌گری ارزش‌های شغلی پرداخته شد. روش بررسی: پژوهش از نوع میدانی و کاربردی بود که در سال 1390 انجام شد. جامعه‌ی آماری این پژوهش را کلیه‌ی کارکنان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، با مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر تشکیل دادند. تعداد کارکنان 8282 نفر و روش نمونه‌گیری خوشه‌ای از نوع طبقه‌ای- تصادفی بود و تعداد نمونه، 239 نفر برآورد شد، که با توزیع 3 پرسش‌نامه، در نهایت تعداد 198 پرسش‌نامه برگشت داده شد (نرخ برگشت 83 درصد). برای جمع‌آوری اطلاعات از روش کتابخانه‌ای، اسناد‌کاوی، مقالات و پایان‌نامه‌های معتبر و جستجوی الکترونیکی در سایت‌های معتبر علمی استفاده گردید. برای تأیید پایایی پرسش‌نامه‌ها از ضریب alpha Cronbach's (درصد 76) و برای تعیین قابلیت اعتبار آن، از روش تحلیل عاملی استفاده شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و معادلات ساختاری Lisrel انجام شد. یافته‌ها: بالاترین ضریب همبستگی در میان متغیرهای این پژوهش، مربوط به رابطه‌ی بین ارزش‌های شغلی و رفتار شهروندی سازمانی (54 درصد) بود. از میان متغیرهای پژوهش فقط دو متغیر پشتکار و جدیت در کار (18 درصد) و روابط سالم و انسانی (15 درصد) بر رفتار شهروندی دارای اثر مستقیم، اثر غیر مستقیم و اثر کلی بودند که اثر کلی آن‌ها از اثرات مستقیم و غیر مستقیم بیشتر بود. همچنین ارزش‌های شغلی، تأثیر مستقیم بر رفتار شهروندی داشت. نتیجه‌گیری: اخلاق کار اسلامی بر نگرش کارکنان به جهت ایجاد رفتار مطلوب تأثیر قابل توجهی داشت، همچنین ارزش‌های فردی و جمعی در محیط‌های کار، با گسترش توجهات اجتماعی به ارزش‌های انسانی و اخلاقی هسمو بود و اخلاق کار اسلامی با واسطه‌ی ارزش‌های شغلی بر رفتار شهروندی سازمانی نیز تأثیر‌گذار بود. واژه‌های کلیدی: اخلاق کار اسلامی؛ رفتار شهروندی سازمانی؛ ارزش‌های شغلی

کلیدواژه‌ها