شهرها و بازخورد های آب و هوایی آن(ابر-بارش) مطالعه موردی: کلان شهر تهران

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی

2 گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22059/jphgr.2026.396560.1007889
چکیده

در این مطالعه توسعه فیزیکی شهر تهران در سه دهه گذشته(2022-1992)، با کمک شاخص توسعه فیزیکی شهری بر روی تصاویر لندست اعمال گردید. متناسب با روند توسعه فیزیکی، ویژگیهای بارش ها، ارتفاع پایه ابر در تقابل با میدان آئروسل ها و کیفیت هوا با استفاده از کدهای سینوپ و داده های آلاینده شرکت کنترل کیفیت هوای تهران با بکارگیری بسته Corrplot در محیط برنامه نویسی R محاسبه گردید. در سه دهه گذشته تهران از روند رو به رشد سریعی(R=0.97) برخوردار بوده است و به همان نسبت مناطق طبیعی سطح کلانشهر (R=-0.98) در حال کاهش می باشند. متناسب با روند گسترش شهری، نسبت روزهای برفی با شدت بیش از اندازه ای(R=-0.94) کاهش یافته است. در اتمسفر شهر تهران بین مقادیر بارش همرفتی رخ داده و عمق اپتیکی آئروسل ها، همبستگی مثبت با مقدار آماری معنی داری مشاهده می شود. همچنین بین آلاینده های هوا و ارتفاع پایین ترین لایه ابر همبستگی منفی معنادار قابل توجهی وجود دارد، نتایج همبستگی نشان می دهد که ابرها با لایه مرزی شهری جفت شده و هوای آلوده شهری را در خود جذب و اندازه توزیع قطرات را تغییر می دهند که این امر منجر به کاهش ارتفاع پایه ابر نسبت به سطح زمین می شود.