تعیین عمق نفوذ آلاینده در بستر رودخانهها به منظور ارزیابی خاصیت خودپالائی رودخانهها با استخراج یک رابطه تحلیلی
نویسندگان
1 دانشکده فنی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران.
2 دانشکده فنی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران.
doi
10.22060/ceej.2020.17304.6521چکیده
در این تحقیق به منظور بررسی خاصیت خودپالائی رودخانه ها سعی گردید تا عمق نفوذ آلاینده در بستر رودخانه ها تعیین گردد. بدین منظور مجموعه ای از داده های آزمایشگاهی برداشت شده و یک رابطه تحلیلی برای بررسی عمق و مکانیزم نفوذ آن استخراج شد. از حسگرهای هدایت الکتریکی و ردیاب کلرید سدیم به عنوان آلاینده غیرواکنشی در انجام آزمایش ها استفاده شد و برای استخراج رابطه تحلیلی، ابتدا یک مدل مفهومی بر اساس روش سلول های ترکیبی تهیه شده و با اعمال قانون بقای جرم در یک ستون قائم از بستر رودخانه، معادله دیفرانسیل حاکم تشکیل و سپس حل گردید. نتایج آزمایشگاهی در چهارچوب رابطه استخراج شده مورد بررسی قرار گرفت و مشاهده گردید که رابطه ارائه شده به خوبی قادر به بازسازی منحنی های غلظت-زمان درون بستر می باشد. پارامترهای زمانی مدل نیز استخراج شد و روند تغییرات آن با سایر پارامترهای پژوهش مورد کاوش قرار گرفت و مشاهده شد که مجموع سه پارامتر زمانی مدل ( ) رابطه معکوس با ضریب پخشیدگی عمقی داشته و همچنین مقدار آن با افزایش عمق بستر افزایش می یابد. از حاصلضرب پارامتر منفذ و سرعت منفذی به عنوان شاخصی برای تعیین ضریب پخشیدگی عمقی استفاده شد. همچنین مقادیر مربوط به پارامترهای سرعت، ضریب پخشیدگی عمقی و انتشارپذیری نیز در اعماق مختلف بستر محاسبه شده و مشاهده شد که مقدار تمامی آنها با افزایش عمق بستر کاهش می یابد.