فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مقاله ضمن معرفی وین دایر Wayne Walter Dyer، روانشناس و نویسندۀ توانای آمریکایی در زمینه­های علوم مربوط به تعالی و پرورش نفس و بازگویی مختصری از اندیشه و جهان­بینی وی، قصد و نیت از دیدگاه دایر با قصد و نیت در مثنوی به شیوۀ تحلیلی تطبیقی بررسی شده است. یافته­های این پژوهش حاکی از آن است که اندیشه و جهان­بینی دایر چه به صورت مستقیم و چه غیرمستقیم، متأثر از اندیشه و جهان­بینی مولوی است و دیگر این که قصد و نیت در مثنوی، در مفهوم فردی آن به­کار رفته و به معنای: قصد، هدف، آهنگ، عزم جزم، تصمیم، انگیزۀ درونی و زبان حال و درون است؛ حال این که قصد و نیت مد نظر دایر، اراده و خواست خداوندی­ست که در فرهنگ اسلامی و عرفان ما از آن به قضا و قدر تعبیر می­شود و چهره­هایی که دایر از قدرت قصد و نیت ترسیم نموده (خلاقیت، رأفت و مهربانی، عشق و محبت، زیبایی، بسط و توسعه، وفور و فراوانی نامحدود، پذیرندگی) نیز بیانگر نام­ها و صفات خداوند است؛ که در جای جای مثنوی به آن­ها اشاره شده است. بیشتر معانی قصد و نیت از دیدگاه دایر با مباحث عرفانی مهم در مثنوی مانند: عشق، طلب، انسان کامل، توفیق، فنا و بقا مشابهت دارد، هر چند گاهی تفاوت­هایی نیز دیده می­شود. تأکید بر عشق به عنوان بزرگ­ترین نیروی عالم هستی و نفس به عنوان بزرگ­ترین مانع موجود در برقراری اتصال با قدرت قصد و نیت (حقیقت) از موضوعات اصلی اندیشۀ دایر است که بطور دقیق منطبق بر جهان­بینی مولوی است.