بررسی آب‌شستگی تکیه‌گاه مستطیلی واقع در کانال مرکب تحت جریان غیر‌ماندگار (مطالعه آزمایشگاهی)

نویسندگان

1 دانشکده عمران ، دانشگاه سمنان، سمنان ، ایران

2 دانشکده عمران، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 دانشکده عمران، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.22060/ceej.2019.17029.6436
چکیده

یکی از پارامترهای مهم در طراحی پایه و تکیه‌‌گاه پل‌ها، محاسبه عمق آب‌شستگی می‌باشد. روابط‌ اولیه مربوط به تخمین عمق آب‌شستگی در دهه‌های اخیر غالبا برای جریان ماندگار ارائه شده‌اند در حالی‌که در زمان عبور سیلاب، جریان در رودخانه در شرایط غیرماندگار رخ می‌دهد که دبی جریان بین یک مقدار پایه و اوج متغیر می‌باشد، پس انتظار نمی‌رود مقدار آب‌شستگی محاسبه شده از این روابط با مقدار واقعی که در زمان عبور سیلاب رخ می‌دهد تطابق زیادی داشته باشد. در این تحقیق به اندازه‌گیری عمق آب‌شستگی در محل یک تکیه‌گاه مستطیلی پل در شرایط مختلف جریان ماندگار و همچنین جریان‌های غیرماندگار به ازاء سیلاب‌هایی با هیدروگراف‌های مثلثی و پله‌ای معادل در یک کانال با سطح مقطع مرکب در شرایط آب زلال پرداخته شد. سپس با استفاده از مقادیر آب‌شستگی اندازه‌گیری شده در جریان‌های ماندگار، رابطه‌ای برای تخمین حداکثر عمق آب‌شستگی برحسب پارامتر بدون بعد زمان و شرایط جریان تعیین گردیده است. با تغییر زمان وقوع دبی اوج، میزان تاثیر شیب در دو قسمت بالارونده و پایین رونده هیدروگراف مثلثی بر آب‌شستگی مورد بررسی قرار گرفت. مقایسه آب‌شستگی در دو هیدروگراف پله‌ای با زمان تداوم یکسان و تعداد پله‌های مختلف نشان داد که اختلاف بین مقادیر آب‌شستگی حاصل در حد %1/5 می‌باشد. همچنین نتایج حاصل از اندازه‌گیری عمق آب‌شستگی در هیدروگراف‌های مثلثی و پله‌ای مقایسه گردید.