مدل ساختاری شایستگی ادراک‌شده بر اساس سرمایه روان‌شناختی در دانش‌آموزان: نقش میانجی خوش‌بینی تحصیلی

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، ایران

doi
10.30473/etl.2025.73446.4330
چکیده

هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی روابط ساختاری شایستگی ادراک‌شده بر اساس سرمایه روان‌شناختی با نقش میانجی خوش‌بینی ‌تحصیلی در دانش‌آموزان بود. طرح پژوهش، توصیفی-همبستگی و جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه اول شهرستان خرمشهر در سال تحصیلی 1403-1402 بود که 696 نفر بودند. به این منظور 252 دانش‌آموز به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌های شایستگی ادراک‌شده هارتر (1982)، سرمایه روان‌شناختی لوتانز و همکاران (2007) و خوش‌بینی تحصیلی اسچنن- موران و همکاران (۲۰۱۳) استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها به روش آمار توصیفی، استنباطی و تحلیل مسیر و با نرم‏افزارهای SPSS-27 و AMOS-25 انجام شد. براساس یافته‌های این پژوهش، مدل روابط علّی بین متغیرهای مذکور، از برازش قابل قبولی برخوردار بود و سرمایه روان‌شناختی به صورت غیر مستقیم و با نقش میانجی خوش‌بینی تحصیلی با شایستگی ‌ادراک‌شده رابطه معنادار داشت (576/0=β p<0.01). همچنین مسیر بین سرمایه روان‌شناختی و خوش‌بینی ‌تحصیلی (306/0 =β p<0.01) و مسیر بین خوش‌بینی ‌تحصیلی و شایستگی ادراک‌شده (524/0 =β p<0.01) معنادار بود؛ ولی مسیر بین سرمایه روان‌شناختی و شایستگی ادراک‌شده (052/0 =β p>0.05 ) معنادار نبود. با توجه به یافته‌های این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که مدل روابط ساختاری بین سرمایه روان‌شناختی و شایستگی ادراک شده با نقش میانجی خوش‌بینی تحصیلی از برازش مطلوبی برخوردار است و جهت بهبود شایستگی ادراک‌شده دانش‌آموزان ضروری است به سرمایه روان‌شناختی و خوش‌بینی تحصیلی آنها توجه شود و تدابیر لازم در برنامه‌ریزی‌های آموزشی در نظر گرفته ‌شود.