ارزیابی و اوﻟﻮﻳﺖﺑﻨﺪی رﻳﺴﻚ پروژه‌های ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﺗﻠﻔﻳﻖ ﺗﻜﻨﻳﻚهای ﺗﺼﻤﻳﻢﮔﻳری ﭼﻨﺪ ﻣﻌﻳارزیابی و اوﻟﻮﻳﺖﺑﻨﺪی رﻳﺴﻚ پروژه‌های ﻣﺸﺎرﻛﺖ

نویسندگان

1 گروه عمران، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران

2 گروه عمران، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

3 گروه عمران، واحد صفادشت، دانشگاه آزاد اسلامی، صفادشت، ایران

doi
10.22060/ceej.2020.16664.6292
چکیده

اﺟﺮای ﭘﺮوژهﻫﺎی زﻳﺮﺳﺎﺧﺘﻲ از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻬﻢ و ﺣﻴﺎﺗﻲ در رﺷﺪ و ﺗﻮﺳﻌﻪی اﻗﺘﺼﺎدی ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﻲرود. در سال­های اﺧﻴﺮ بدﻟﻴﻞ رﺷﺪ روزاﻓﺰون ﺟﻤﻌﻴﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی ﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﻧﻴﺎز ﺷﺪﻳﺪی ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ زﻳﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎ در ﺑﺴﻴﺎری از ﻛﺸﻮرﻫﺎ اﺣﺴﺎس ﻣﻲﺷﻮد. ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺟﻨﺒﻪﻫﺎی ﺳﺎﺧﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺮوژهﻫﺎی ﻋﻤﺮاﻧﻲ، ﺗأﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﭘﺮوژهﻫﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻧﻘﺶ را در ﺗﻮﺳﻌﻪ و رﺳﻴﺪن ﺑﻪ اﻫﺪاف از ﭘﻴﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﻳﻔﺎ ﻣﻲﻛﻨﺪ. به همین ﻣﻨﻈﻮر در ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ، ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻮردی در ﭘﺮوژهﻫﺎی آزادراﻫﻲ ﻛﺸﻮر اﻳﺮان و اﻧﺠﺎم ﻣﺼﺎﺣﺒﻪﻫﺎی ﻧﻴﻤﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎ ﻣﺘﺨﺼﺼﻴﻦ و ﺧﺒﺮﮔﺎن در زﻣﻴﻨﻪ ﻗﺮاردادﻫﺎی ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ- ﺧﺼﻮﺻﻲ در ﻛﺸﻮر قرار گرفته است. بدین منظور در گام نخست به شناسایی و غربال ریسک‌ها از دیدگاه کارشناسان ﻗﺮاردادﻫﺎی ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ- ﺧﺼﻮﺻﻲ و معرفی معیارهای ارزیابی ریسک پرداخته، سپس با استفاده از روش تحلیل نسبت ارزیابی وزن­دهی تدریجی، وزن معیارها در پروژه آزادراه تهران شمال بدست آورده شد. در نهایت رتبه‌بندی نهایی ریسک‌های ﻗﺮاردادﻫﺎی ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ- ﺧﺼﻮﺻﻲ، با در نظر گرفتن نتایج گام‌های اولیه و با استفاده از روش ارزیابی تناسب جامع صورت گرفته است. از این رو جهت ارزیابی و رتبه­بندی ریسک­های پروژه مشارکت عمومی- خصوصی، ریسک­های شناسایی شده در کام اول غربالگری و در گام نهایی رتبه­بندی شدند. نتایج نشان می‌دهد که ریسک‌های کیفیت پایین مواد و تجهیزات، مقاومت از طرف ذی‌نفعان برای تصویب و نداشتن اهداف واقع‌بینانه از اهمیت بالایی برخوردار هستند. چارچوب پیشنهادی می‌تواند به ذی‌نفعان ﻗﺮاردادﻫﺎی ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻋﻤﻮﻣﻲ- ﺧﺼﻮﺻﻲ کشورهای در حال ‌توسعه کمک کند تا ریسک‌های قراردادهای مشارکت عمومی را بهتر مدیریت کنند.