تدوین مدل آداب‌گریزی تحصیلی در دانشجویان: نظریه خودتعیین‌گری و منبع کنترل با میانجی‌گری مشغولیت در تکالیف و محق‌پنداری تحصیلی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، روان‌شناسی، موسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی خوزستان، اهواز. ایران.

2 دکتری روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی، موسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی خوزستان، اهواز، ایران.

3 استادیار، گروه روان‌شناسی، موسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی خوزستان، اهواز، ایران.

doi
10.30473/etl.2025.72442.4281
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی مدل رابطه علی آداب‌گریزی تحصیلی بر اساس نظریه خودتعیین‌گری و منبع کنترل با میانجی‌گری مشغولیت در تکالیف و محق‌پنداری تحصیلی انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دختر و پسر مقطع کارشناسی موسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی خوزستان بود (2513N=) که به روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای با استفاده از روش کلاین و محاسبه پارامترها و در نظر گرفتن داده‌های پرت و گمشده تعداد 200 نفر به عنوان نمونه انتخاب شد. شرکت‌کنندگان در این پژوهش، پرسش‌نامه‌های خودتعیین‌گری دسی و ریان (1985)، مشغولیت در تکالیف (2018)، منبع کنترل راتر (1966)، آداب‌گریزی تحصیلی فارل و همکاران (2016) و محق‌پنداری تحصیلی چونینگ و کمبل (2009)، را تکمیل نمودند. ارزیابی مدل پیشنهادی از طریق مدل معادلات ساختاری و با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOS ویراست 24 انجام گرفت. بر اساس نتایج پژوهش، مدل پیشنهادی از برازندگی خوبی با داده‌ها برخوردار دارد. نتایج نشان داد که، از تمام فرضیه‌های مستقیم، مسیر بین خودمختاری با آداب‌گریزی تحصیلی و منبع کنترل درونی با آداب‌گریز تحصیلی غیرمعنادار شدند. فرضیه‌های غیر مستقیم با دو میانجی از طریق روش بوت استراپ اندره و هیز (2022) بررسی شدند، نتایج نشان داد که خودمختاری و آداب‌گریزی تحصیلی از طریق مشغولیت در تکالیف و محق‌پنداری تحصیلی رابطه غیرمستقیم دارد، همچنین سازه‌های مشغولیت در تکالیف و محق‌پنداری تحصیلی نیز به صورت غیر مستقیم در رابطه بین منبع کنترل درونی و بیرونی با آداب‌گریزی تحصیلی قرار گرفتند. بر اساس نتایج این پژوهش مدل آداب‌گریزی تحصیلی بر اساس نظریه خودتعیین‌گری و منبع کنترل با میانجی‌گری مشغولیت در تکالیف و محق‌پنداری تحصیلی از برازش مطلوبی برخوردار بود.