مدل‌یابی معادلات ساختاری نقش میانجی نقص توجه/بیش‌فعالی در رابطه بین نقایص کنش‌ورهای اجرایی و اضطراب در کودکان دارای اختلالات ویژه یادگیری

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

2 دانشجوی کارشناس ارشد روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

doi
10.30473/etl.2025.71941.4243
چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی مدل‌یابی معادلات ساختاری نقش میانجی نقص توجه/بیش‌فعالی در رابطه بین نقایص کنش‌ورهای اجرایی با اضطراب در کودکان دارای اختلالات ویژه یادگیری بود. این پژوهش از نظر هدف توصیفی از‌‌ نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش کودکان 6 تا 12 سال دارای اختلالات ویژه یادگیری مراجعه کننده به مراکز اختلالات یادگیری شمال شهر تهران در فروردین و اردیبهشت سال 1403 بودند. حجم نمونه بر اساس مدل کلاین (2023) و با روش نمونه‏گیری هدفمند 300 نفر انتخاب شد. ابزار گردآوری داده‌‌های پژوهش شامل پرسش‌نامه اختلالات ویژه یادگیری کلورادو (CLDQ) ویلکات و همکاران (2011)، فرم کوتاه مقیاس ارتقاء یافته اضطراب کودکان (SCAS-S) آلن و همکاران (2018)، سیاهه درجه‌بندی رفتاری کنش‌ورهای اجرایی (BRIEF-2) جیویا و همکاران (2015) و نسخه چهارم مقیاس درجه‏بندی اسنپ (SNAP-IV) سوانسون و همکاران (2012) بود. داده‌ها با روش معادلات ساختاری تحلیل شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که اثرات مستقیم نقایص کنش‌وری‏های اجرایی (38/0=β و 001/0=sig) و نقص توجه/بیش‌فعالی (69/0=β و 001/0=sig) بر اضطراب معنادار بود. همچنین نتایج نشان داد که نقص توجه/بیش‌فعالی در رابطه بین نقایص کنش‌وری‏های اجرایی با اضطراب نقش میانجی و معنادار دارد (63/0=β و 001/0=sig). همچنین مدل پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود (03/0=RMSEA و 05/0>p). با توجه به یافته‏های این پژوهش و اهمیت نقش نقایص کنش‌ورهای اجرایی و نقص توجه/بیش‌فعالی در اضطراب کودکان دارای اختلالات ویژه یادگیری استفاده از آموزش کنش‌وری‌های اجرایی برای بهبود اضطراب در این کودکان به متخصصان در این زمینه پیشنهاد می‌شود.