فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده تولید فضا و مکان یک پدیده سیاسی و مفهومی کلیدی در جغرافیاست که با ابعاد اجتماعی و انسانی جوامع درآمیخته است. به همین دلیل، برنامه‌ریزی فضایی نیازمند درک عمیق‌تری از عوامل انسانی-اجتماعی و منافع آنها است. در این میان، مناطق کلانشهری ، به دلیل تمرکز قدرت و ثروت، دارای پیچیدگی‌های فضایی-اجتماعی ویژه‌ای هستند و سازمان‌یابی­فضایی آنها با ساختارهای قدرت در ارتباط مستقیم است. هدف این پژوهش، شناسایی بازیگران کلیدی در سازمان‌یابی­­فضایی منطقه­­کلانشهری کرج در بازه زمانی ۱۴۰4–۱۴۰3 است. متغیرهای پژوهش شامل سازمان­­فضایی و بازیگران کلیدی از نهادهای حکومتی- دولتی، حکومتی- عمومی، خصوصی، تشکل‌های غیردولتی و خانواده می‌باشد. پژوهش از نوع کاربردی و با روش ترکیبی (اسنادی و پیمایشی) و بهره‌گیری از تکنیک تحلیل ساختاری (MICMAC) انجام شده است. نتایج مدل تحلیل ­ساختاری نشان داد که بازیگران کلیدی­ در فرآیند سازمانیابی­­فضایی منطقه­کلانشهری کرج، از زیرمجموعه نهادهای حکومتی- ­دولتی، شامل شورایعالی شهرسازی ­و­ معماری، وزارت کشور، استانداری، شورای برنامه­ریزی ­و ­توسعه استان، شرکت بازآفرینی­­شهری ایران، شرکت عمران شهرهای ­جدید، اداره کل راه­­و­­شهرسازی، بنیاد مسکن استان، سازمان مدیریت­­و­­برنامه­ریزی استان و نیز زمین­داران بزرگ، که زیرمجموعه بخش خصوصی است، می­باشند. همچنین، نتایج نشان داد که؛ روند تصمیم­گیری­های مدیریتی در منطقه­کلانشهری کرج، همانند دیگر نقاط سکونتگاهی کشور، فرآیندی از بالا به پایین است و نهادهای سطوح محلی و شهروندان در آن ضعیف­ترین جایگاه را دارند. در این میان، ملاکین و گروه های قدرتمند، از طریق دولت در تهیه طرح‌های توسعه و تحولات فضایی، نقش مؤثری ایفا می‌کنند.