نقش کارکردهای اجرایی در پیشبینی مهارت تحصیلی دیکته دانشآموزان ابتدایی کمتوان ذهنی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه روانشناسی، واحد کرمان ، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان ،ایران
2 استادیار ،گروه روانشناسی، واحد کرمان ، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان ، ایران
3 دانشجو دکتری روانشناسی تربیتی ،گروه روانشناسی ، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی ،کرمان، ایران
4 استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد کرمان ، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان ،ایران
doi
10.30473/etl.2025.71535.4217چکیده
کودکان کمتوان ذهنی بهعنوان قشر خاص و آسیبپذیر جامعه به دلایل گوناگونی معمولاً مهارت تحصیلی کمی دارند. یکی از دلایل مهم در این زمینه میتواند کارکردهای اجرایی باشد؛ بنابراین این تحقیق باهدف مطالعه نقش کارکردهای اجرایی در پیشبینی مهارتهای تحصیلی دیکته دانشآموزان ابتدایی کمتوان ذهنی انجام شد. روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری، کلیه دانشآموزان مشغول به تحصیل مقطع ابتدایی کمتوان ذهنی در مدارس استثنایی شهر کرمان در سال تحصیلی 1402-1401 بود. 278 نفر به روش نمونهگیری تصادفی طبقهای انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامه کارکردهای اجرایی بریف و آزمون معلم ساخته ریاضی استفاده شد. تجزیه و تحلیل دادهها با نرم افزارهای spss25، و Amos24 انجام گرفت. الگوی نقش کارکردهای اجرایی در پیشبینی مهارتهای تحصیلی دانشآموزان ابتدایی کمتوان ذهنی با کنترل اثر هوش و سن از برازش قابل قبولی برخوردار بود. بین بازداری، انتقال توجه، کنترل هیجانی، آغازگری، حافظه کاری، برنامهریزی، سازماندهی مواد و بازبینی بامهارتهای تحصیلی دیکته دانشآموزان کمتوان ذهنی رابطه معنیداری وجود داشت، و مولفههای کارکردهای اجرایی بهصورت همزمان 357/0 واریانس مهارتهای تحصیلی دانشآموزان کمتوان ذهنی را تبیین میکردند، و به ترتیب برنامهریزی و حافظه کاری بیشترین تأثیر را داشتند. نتایج نشان داد، دانشآموزانی که در کارکردهای اجرایی قوی بودهاند از نظر عملکرد در امتحان دیکته بهتر ظاهر شدند.