پرسشنامه انگیزش ریاضی: ساختار عاملی و ویژگیهای روانسنجی نسخه فارسی
نویسندگان
1 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 استادیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.30473/etl.2024.70729.4169چکیده
نتایج مطالعات مختلف از نقش حساس سازه انگیزش در تامین تجارب موفقیتآمیز یادگیرندگان در تمامی قلمروهای پیشرفت تحصیلی، حمایت کردهاند. بنابراین؛ این پژوهش با هدف مطالعه ساختار عاملی و ویژگیهای روانسنجی نسخة فارسی پرسشنامه انگیزش ریاضی در نوجوانان انجام شد. در این پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی، از جامعه آماری دختران متوسطه اول منطقه 4 آموزش و پرورش شهر تهران، تعداد 350 نوجوانان از طریق روش نمونهگیری دردسترس انتخاب و به پرسشنامه انگیزش ریاضی (فیوریلا و همکاران، 2021)، نسخه تجدیدنظرشده مقیاس ارزیابی تنیدگی (رویلی، رویسچ، جاریکا و واگن، 2005) و پرسشنامه سرمایه روانشناختی ـ نسخه نوجوان (لوتانز، آولیو، آوی و نورمن، 2007)، پاسخ دادند. نتایج تحلیل عاملی تاییدی نشان داد که نسخه فارسی پرسشنامه انگیزش ریاضی برای نوجوانان با ساختاری مشتمل بر چهار عامل ارزش درونی، خودتنظیمی، خودکارآمدی، ارزش سودمندی و اضطراب امتحان، از روایی عاملی خوبی برخوردار بود. علاوه بر این، نتایج مربوط به همبستگی بین ابعاد انگیزش ریاضی برای نوجوانان با ارزیابیهای شناختی آنها از تجارب شکست در بافتار پاسخ به مطالبات درس ریاضی و همچنین با سرمایه روانشناختی یادگیرندگان در موقعیتهای پیشرفت تحصیلی، از روایی ملاکی نسخه فارسی پرسشنامه مزبور، حمایت کرد. در مجموع، نتایج این پژوهش ضمن تاکید بر اتقان نظری بنان مفهومی زیربنایی پرسشنامه انگیزش ریاضی، از یک سوی، با تکرار ساختار عاملی این ابزار سنجش، از کارکرد فرابافتاری سازههای انگیزشی و از دیگر سوی، از ضرورت فهم بافتاری سازههای انگیزشی بر اساس مطالبهگریهای اختصاصی دروس مختلف، حمایت کرد.