مدیریت بصری منظر رودخانه‌های شهری (نمونه موردی منظر رودخانه ای محدوده مرکزی شهر اهواز)

نویسندگان

1 استادیار شهرسازی دانشگاه خلیج فارس ، بوشهر، ایران

2 استادیار گروه معماری، دانشکده عمران و معماری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استادیار گروه معماری، دانشکده عمران و معماری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22067/jgusd.2023.77951.1230
چکیده

مکان­یابی نامناسب سایت­­های بلندمرتبه می­تواند لطمات جبران­ناپذیری به مناظر شهری وارد­کند. این موضوع به خصوص در شهر­هایی با مناظر آبی که دارای با کیفیت­ترین مناظر شهری هستند، اهمیت دوچندان دارد. منظر رودخانه­ای بخش مرکزی اهواز، اخیرا مورد تعرضِ توسعه غیر اصولی قرار گرفته­است؛ و به نظر می­رسد با ادامه این روند، در آینده نه­چندان دور ناهماهنگی ارتفاعی ساختمان­ها چهره آشفته­ای برای شهر به­وجود آورد. بنابر­این، هدف از پژوهش حاضر توسعه یک روش شناسی مؤثر برای هدایت منظر رودخانه­ای در بخش مرکزی اهواز است. روش پژوهش ترکیبی از روش های کمی­وکیفی است؛ که ابتدا انواع دیدها شناسایی، کد­گذاری و تحلیل شده­اند. سپس وضعیت مطلوب ارتفاعی با توسعه تکنیک ایزوویست سه بعدی (3D-isovist) و نمایش بصری دقیق (AVR) شبیه سازی شدند. نتایج نشان می­دهد که علیرغم ناهماهنگی­های ایجادشده فرصت توسعه موزون بصری رود کارون هنوز فراهم است. برای حفظ محصوریت فضایی جداره کارون آستانه ارتفاعی به صورت پلکانی پیشنهاد شده است. محاسبات صورت گرفته نشان می­دهد که توسعه بلندمرتبه در فاصله کمی از جداره کارون امکان­پذیر است. به عنوان مثال، ساختمان مسکونی 20 طبقه مجاور خیابان ساحلی اگر 4 بلوک عقب­تر و در مجاورت خیابان آزادگان مکان­یابی می­شد آسیب بصری کمتری به منظر رودخانه وارد می شد. تفاوت این پژوهش با سایر پژوهش­ها در حوزه منظر آن است که تلاش می­کند تا چارچوب قائده­مند و دقیق محاسباتی را برای تحلیل منظر پیشنهاد دهد؛ که قابلیت اجرا در سایر نمونه­ها را دارد. نتایج فرآیند پیشنهادی در این پژوهش می­تواند تحولی در نگرش به موضوع منظردر طرح­های توسعه شهری ایجاد کند و تکمیل کننده آن باشد.