شناسایی الزامات طراحی فضاهای بیمارستانی مبتنی بر فضای شخصی و حباب روانی زنان باردار
نویسندگان
1 استادیار، گروه طراحی صنعتی، گروه طراحی صنعتی، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد طراحی صنعتی، گروه طراحی صنعتی، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران
doi
10.22095/jwss.2026.553831.3788چکیده
فضای شخصی و حباب روانی از مفاهیم کلیدی در حوزه روانشناسی محیطی هستند که بر درک افراد از امنیت و راحتی تاثیرگذارند. در دوره بارداری، اندازه حباب روانی و فضای شخصی زنان باردار متفاوت از شرایط معمول است و بهویژه در فضاهای غیرشخصی، ورود افراد و حتی اشیاء به این محدوده، میتواند منجر به تاثیرات فیزیکی و روانی نامطلوبی در آنها شود. اما متاسفانه این حوزه از دانش در طراحی فضاهای بیمارستانی زنان و زایمان کمتر مورد توجه قرار گرفته است. لذا هدف پژوهش حاضر، شناسایی الزامات طراحی فضاهای بیمارستانی مبتنی بر فضای شخصی و حباب روانی زنان باردار است. این پژوهش بنابر هدف، کاربردی و بنابر روش انجام، توصیفی- پیمایشی است. جمعآوری اطلاعات به دو شیوه اسنادی و میدانی انجام پذیرفته و از ابزار مصاحبه نیمهساختاریافته استفاده شدهاست. دادههای پژوهش پس از جمعآوری و دستهبندی، به روش کیفی و مقایسه با یافتههای نظری تحلیل شدند و در نهایت مجموعهای از الزامات و دستورالعملهای طراحی استخراج و تدوین شد. نتایج نشانداد که ادراک زنان باردار از فضای شخصی و حباب روانی، تحتتأثیر عوامل متعددی قرار دارد؛ اما زنان باردار امکان کنترل حریم خصوصی، میزان روشنایی، صدا و دما، حضور همراه آشنا و رعایت حریم جنسیتی را مهمترین الزامات طراحی میدانند.
