واکاوی چالش ها و راهبردهای دستیابی به جوانی جمعیت
نویسندگان
1 استادیار جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 دانشیار جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دکتری جمعیت شناسی دانشگاه جندی شاپور اهواز،اهواز، ایران
doi
10.22095/jwss.2026.541027.3747چکیده
مطالعه و رصد مستمر جمعیت، با هدف نیل به برنامهریزی مناسب برای توسعه همه جانبه کشور ضرورتی اجتنابناپذیر است و تناسبسازی جمعیت یک کشور، با شرایط اقلیمی، جغرافیایی، امکانات، ظرفیتها، منابع خدادادی و انسانی و بهرهگیری درست از آنها، راز موفقیت هر کشوری در مسیر توسعه و پیشرفت است. بدین منظور پژوهش حاضر با هدف واکاوی دیدگاه شهروندان و کارشناسان جمعیتی و بهداشتی در ارتباط با چالشها و راهبردهای دستیابی به جوانی جمعیت در استان خوزستان انجام شده است. روش پژوهش حاضر با توجه به ماهیت این مطالعه روش ترکیبی متوالی کیفی(گرانددتئوری)- کمی (توصیفی- پیمایشی) است. مشارکتکنندگان در بخش کیفی 45 نفر از متخصصان حوزه پژوهش بودند که با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند و مصاحبه عمیق و نیمهساختاریافته گردآوری دادهها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. در بخش کمی جامعه آماری کلیه شهروندان بالای ۱۸ سال مناطق آبادان، بهبهان و دزفول و نمونه آماری 384 نفر از شهروندان میباشد که با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی خوشهای چند مرحلهای و ابزار گرداوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داد که هویت مضطرب، چالشهای زیستی- روانی، سیاستزدگی مسائل جمعیتی، تأثیر فضای مجای و نادیده انگاری شرایط جامعه به پیامدهایی همچون افزایش آسیبهای اجتماعی، تغییر ساختار جمعیتی و عدم رشد و توسعه اقتصادی، سیاستهای فرهنگی فردگرایانه، عدم رشد و توسعه اجتماعی فرهنگی و در نهایت خودبرندسازی و بی فرزندی منجر خواهد شد.
