نقش میانجی حمایت اجتماعی ادراک‌شده از سوی معلم و ارزش تکلیف در رابطه اشتیاق ادراک‌شده معلم با فرسودگی تحصیلی دانش‌آموزان در درس ریاضی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، روان‌شناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

2 کارشناسی ارشد، روان‌شناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

3 دانشیار، روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

doi
10.30473/etl.2024.69723.4113
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی رابطه اشتیاق ادراک‌شده معلم با فرسودگی تحصیلی دانش‌آموزان در درس ریاضی با نقش میانجی حمایت اجتماعی ادراک‌شده از سوی معلم و ارزش تکلیف انجام شد. این پژوهش از نوع معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری پژوهش، کلیۀ دانش‌آموزان پسر سال نهم شهر سلماس به تعداد 270 نفر بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. جهت جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌های اشتیاق ادراک‌شده معلم اروسز و همکاران (2015)، حمایت اجتماعی ادراک‌شده از سوی معلم پارک و همکاران (2002)، ارزش تکلیف ریاضی آکین و همکاران (2016) و فرسودگی مربوط به مدرسه (SBI) سالملا-آرو و همکاران (2005) استفاده شد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS و Lisrel تحلیل شد. نتایج نشان داد اثرات مستقیم تدریس با اشتیاق روی حمایت اجتماعی و ارزش تکلیف معنادار بود. همچنین اثر تدریس بدون اشتیاق روی حمایت اجتماعی و ارزش تکلیف منفی و معنادار بود، اثر مستقیم حمایت اجتماعی و ارزش تکلیف روی فرسودگی تحصیلی نیز معنادار بودند. همچنین اثرات غیرمستقیم نشان داد که تدریس با اشتیاق بر فرسودگی تحصیلی بر اساس نقش واسطه‌ای حمایت اجتماعی و ارزش تکلیف اثر غیر مستقیم منفی و معناداری دارد، همچنین تدریس بدون اشتیاق بر فرسودگی تحصیلی بر اساس نقش واسطه‌ای حمایت اجتماعی و ارزش تکلیف اثر غیر مستقیم مثبت و معناداری دارد. پس می‌توان از طریق ارائه برنامه‌های آموزشی به دبیران با توجه به مولفه‌های اشتیاق ادراک‌شده معلم، حمایت اجتماعی ادراک‌شده و ارزش تکلیف از فرسودگی تحصیلی دانش‌آموزان در درس ریاضی جلوگیری کرد.