فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در چارچوب فقه اسلامی، تمتع جنسی زن و مرد تنها در قالب عقد ازدواج مشروع است که در قالب احکام شرعی تمکین، تکالیف و حقوق آنان را تعریف می‌کند. در جامعه‌ ایران امروز، به‌ویژه در کلان‌شهر تهران، زنان متأهل با چالش‌های ناشی از تلاقی انتظارات مدرن و سنتی، و قرائت‌های متنوع از رابطه زناشویی و همراهی آن با ترویج تفکرات فردگرایی مواجه شده‌اند؛ که زنان را به بازنگری در نقش‌ها­ی خود سوق داده است. بر این اساس پژوهش حاضر با استفاده از روش کیفی و رویکرد پدیدارشناسی تفسیری و مصاحبه نیمه­­ساختاریافته، ادراک و تفسیر زنان متأهل و متشرع تهرانی ازحکم فقهی تمکین (خاص) که به حوزه خصوصی و مهم رابطه زوجین یعنی رابطه جنسی می پردازد، را مورد مطالعه قرار داده است. مشارکت­کنندگان در این پژوهش را زنان متأهل مسلمان تهرانی که در محدوده سنی بین 35 تا 50 سال هستند و حداقل 5 سال از زندگی مشترک آنها می‌گذرد و با نمونه­گیری هدفمند انتخاب شده‌اند تشکیل می دهند. یافته ها در پنج مضمون اصلی «بازنمایی قدرت و کنترل»، «زیرساخت‌های فرهنگی و معرفتی»، «تجربه جنسی زنانه»، «تعارض نقش‌های زناشویی»، و «توازن در مشارکت» نشان می‌دهند که تمکین درک‌شده، مفهومی چندلایه و پویاست که تحت تأثیر ساختارهای اجتماعی، فرهنگی، دین‌باوری، و روابط قدرت، شکل می‌گیرد و تجربه‌ای پیچیده از اطاعت محض، همدلی و مذاکره، نادیده انگاری زن، تدبیر تعامل با همسر و بازآفرینی رابطه را برای زنان رقم می زند.