اثربخشی راهبردهای فراشناختی بر مهارت تمرکز و امید تحصیلی در دانش‌آموزان با انگیزش تحصیلی

نویسندگان

1 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا

2 کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی، دانشکده اقتصاد و علوم‌اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده اقتصاد و علوم‌اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

4 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده اقتصاد و علوم‌اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.30473/etl.2024.69658.4108
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش راهبردهای فراشناخت بر مهارت تمرکز و امید تحصیلی در دانش‌آموزان با انگیزش تحصیلی پایین انجام شد. در این پژوهش از روش نیمه‌آزمایشی و طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل استفاده شد. جامعۀ آماری تمامی دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه اول سال تحصیلی 1402- 1401 در شهر همدان بودند. برای انتخاب نمونه به روش نمونه‌گیری در دسترس 40 دانش‌آموز دارای انگیزش تحصیلی پایین (بر اساس نمره پایین‌تر از 70 پرسش‌نامه انگیزش تحصیلی والرند و همکاران، 1992) انتخاب شدند و به تصادف در دو گروه آزمایش (20 نفر) و گروه گواه (20 نفر) قرار گرفتند. پس از گروه‌بندی و انجام پیش‌آزمون، طی 10 جلسه آموزش راهبردهای فراشناختی به گروه آزمایش ارائه شد. سپس از هر دو گروه پس‌آزمون گرفته شد. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسش‌نامه انگیزش تحصیلی والرند و همکاران (1992)، پرسش‌نامه مهارت تمرکز سواری و اورکی (1394) و پرسش‌نامه امید تحصیلی خرمائی و کمری (1396) بود. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از تحلیل کوواریانس با بهره‌گیرى از نرم‌افزار spss27 استفاده گردید. یافته‌ها حاکی از آن بود که آموزش راهبردهای فراشناختی در بین دانش‌آموزانی که انگیزش تحصیلی پایینی داشتند، تأثیر مثبت و معنادار داشت. (p < 0/01). بنابراین می‌توان نتیجه‌‌گیری کرد که آموزش راهبردهاى فراشناختى موجب بهبود مهارت تمرکز و تقویت امید تحصیلی در دانش‌آموزان می‌شود و این عوامل در کنار هم انگیزش تحصیلی آن‌ها را افزایش می‌دهد. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود معلمان دانش‌آموزان را برای نتایج بهتر یادگیری و انگیزشی به استفادۀ فعال‌تر و موثرتر از راهبردهای فراشناخت سوق دهند