ارزیابی مؤلفههای زیباییشناسانه منظر شهری (نمونه موردی: سبزه میدان قزوین)
نویسندگان
1 استادیار معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.
2 کارشناسی ارشد برنامهریزی شهری، گروه شهرسازی دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
3 دانشجوی کارشناسی ارشد معماری منظر، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.
doi
10.22067/jgusd.2024.85289.1358چکیده
منظر شهرها تبلور کالبدی ویژگیهای ملموس و ناملموس محیط است. درک و شناخت نظام پیچیدهی زیباییشناسی ویژگیهای محیط بر مبنای تعامل میان انسان و محیط پایهگذاری میشود. این موضوع در میدانهای شهری به عنوان کانون تجمع عملکردی، از اهمیت ویژهای برخوردار است. با توجه به موقعیت قرارگیری سبزهمیدان قزوین در محدوده تاریخی و فرهنگی شهر و دسترسی مناسب، بررسی و ارزیابی ویژگیهای محیطی و زیباییشناسی آن مورد توجه است. روش در این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است. در این راستا به منظور ارزیابی و تحلیل مؤلفههای تأثیرگذار در زیباییشناسی منظر سبزهمیدان شهر قزوین در این پژوهش، مجموعهی 25 مؤلفهی شناسایی شده در هر دو بعد عینی و ذهنی با استفاده از روش دلفی، با مشارکت 20 نفر از خبرگان بررسی و تأیید شده است. در ادامه وزندهی مؤلفهها با استفاده از روش انتروپی شانون انجام شده و با استفاده از مدل تصمیمگیری چندمعیاره تاپسیس، مؤلفهها رتبهبندی و ارزیابی شدهاند. در نتیجه «سرزندگی»، «خاطرات جمعی»، «حسمکان»، «غنای حسی»، «حضورپذیری» و «اصالت و هویت» بهترتیب بهعنوان مهمترین مؤلفهها شناسایی و رتبهبندی شدهاند. مؤلفههای ذهنی از بالاترین درجه اهمیت برخوردار هستند. در دیدگاه زیباییشناسانه منظر، مؤلفههای بعد عینی به عنوان عناصر تشکیل دهنده بستر منظر سبزهمیدان شهر قزین نیز حائز اهمیت هستند. بنابراین در فرآیند ادراک و ارزیابی منظر سبزهمیدان، همواره دو بعد ذهنی و عینی به صورت مکمل یکدیگر وجود دارند.
