تجربه زیسته زنان بیخانمان شهر تهران از بدن، زمان و مکان (مطالعه پدیدارشناختی)
نویسندگان
1 دانشیار جامعهشناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استاد گروه جامعهشناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 استاد گروه ارتباطات دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22095/jwss.2024.457295.3463چکیده
بی خانمانی پدیدهای رو به رشد در ایران و جامعه جهانی است که تغییر در مکان زندگی، اصلیترین ویژگی آن محسوب میشود. تغییر در مکان با تغییر در تجربه از بدن زیسته و ادراک از زمان همراه است. ازاینرو در این پژوهش مطالعه میکنیم که زنان بیخانمان (در شهر تهران) چه ادراکی ازمکان، زمان و بدن دارند؟ و چگونه زنان بیخانمان از مسیر این ادراکها به ساختن واقعیت اجتماعی زندگی خود میپردازند. با استفاده از نظریات پدیدارشناسی و با کاربرد روش پدیدارشناسی تجربی، با 10 نفر از زنان بیخانمانی که بهطور موقت در مددسرای نیلوفر آبی چیتگر حضور دارند، مصاحبه نیمه ساختاریافته انجامشده و یافتهها، با استفاده از روش تجزیهوتحلیل کرسول و نرمافزار maxqda 10 تحلیلشده است.از مجموع واحدهای معنایی استخراجشده، پنج مقوله متنی «تجربه از بدن در زیست خیابانی»، «بازسازی بدن زیسته»، «ادراک درونی از زمان»، «آگاهی از خود بر پایه زمان»، «انتقال از خانه به خیابان: انتقال از عرصه درونی به عرصه بیرونی» و سه مقوله ساختاری «تجربه از بدن در زیست خیابانی»، «زمانمندی در تجربههای زیسته» و «انقطاع حس مکان: گذر از عرصه درونی به عرصه بیرونی مکانی» انتزاع شده است.نتایج نشان میدهد، در زنان بیخانمان تجربه از مکان و زمان، بدنمند است و این تجربهها، بنیادین، درهمرفته و پویا هستند ونظم جدیدی را در هویت آنان بر میسازد.
