مدل‌سازی ثابت سینتیکی حذف یون روی از پساب سنتزی با برنامه‌ریزی بیان ژن

نویسندگان

1 امیر کبیر

2 گروه فرآوری مواد معدنی، مهندسی معدن و متالورژی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران

3 گروه شیمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر

doi
10.22060/ceej.2018.14346.5629
چکیده

جدایش یون­ها از پساب­ها و محیط­ هایی مانند هیدرومتالورژی در سال­های اخیر چالش اساسی در روند توسعه فلوتاسیون یونی بوده است. مطالعه­ های محدودی در زمینه سینتیک حذف یون­های فلزی به­ وسیله فلوتاسیون یونی انجام شده است؛ بنابراین در این مطالعه، مدل جدیدی با روش برنامه ­ریزی بیان ژن (GEP) برای پیش‌بینی ثابت سینتیکی حذف یون­های روی از پساب سنتزی با کلکتور سدیم دودسیل سولفات ارائه شده است. کارآیی فلوتاسیون یونی علاوه بر میزان حذف یون به میزان حذف آب در طول فرآیند نیز بستگی دارد؛ بدین منظور سینتیک حذف آب نیز بررسی شد. پارامترهای مؤثر بر حذف یون روی از جمله نسبت مولاریته یون روی به کلکتور، ضریب فعالیت و pH محلول انتخاب و تأثیر آن بر ثابت سرعت حذف یون روی و آب بررسی شد. مقادیر R2، RMSE و VAF به­ترتیب برابر با 98/0، 06/0 و 11/98 برای مرحله آزمون برای مدل‌سازی ثابت سینتیک حذف یون روی و مقادیر 94/0، 004/0 و 03/98 برای مدل‌سازی سینتیک حذف آب با استفاده از الگوریتم GEP به­ دست آمد. نتایج نشان داد که مدل­ های ارائه شده قابلیت استفاده برای پیش‌بینی ثابت سرعت سینتیکی حذف یون روی و حذف آب در طول فلوتاسیون را دارند. نتایج تجزیه و تحلیل حساسیت نشان داد که pH محلول و نسبت مولاریته یون روی به کلکتور به­ترتیب تأثیر معناداری بر ثابت سینتیکی حذف یون روی و حذف آب دارند.