نقش کارکردهای اجرایی در پیش‌بینی مهارت تحصیلی ریاضی دانش‌آموزان ابتدایی کم‌توان ذهنی

نویسندگان

1 دانشجو دکتری روانشناسی تربیتی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی،گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان، ایران

2 دانشیار، دانشکده ادبیات و علوم انسانی،گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان، ایران

3 استادیار، دانشکده ادبیات و علوم انسانی،گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان، ایران

4 استادیار، دانشکده ادبیات و علوم انسانی،گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان، ایران

doi
10.30473/etl.2024.69798.4117
چکیده

کودکان کم‌توان ذهنی به عنوان قشر خاص و آسیب‌پذیر جامعه به دلایل گوناگونی معمولا مهارت تحصیلی کمی دارند. یکی از دلایل مهم در این زمینه می‌تواند کارکردهای اجرایی باشد. بنابراین این تحقیق با هدف مطالعه نقش کارکردهای اجرایی در پیش‌بینی مهارت‌های تحصیلی ریاضی دانش‌آموزان ابتدایی کم‌توان ذهنی انجام شد. روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان مشغول به تحصیل مقطع ابتدایی کم‌توان ذهنی در مدارس استثنایی شهر کرمان در سال تحصیلی 1402-1401 بود. 278 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه کارکردهای اجرایی بریف و آزمون معلم‌ساخته ریاضی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با نرم‌افزارهای spss25 و Amos24 انجام شد. نتایج تحقیق نشان داد که الگوی نقش کارکردهای اجرایی در پیش‌بینی مهارت‌های تحصیلی دانش‌آموزان ابتدایی کم‌توان ذهنی با کنترل اثر هوش و سن از برازش قابل قبولی برخوردار است. بین بازداری، انتقال توجه، کنترل هیجانی، آغازگری، حافظه کاری، برنامه‌ریزی، سازماندهی مواد و بازبینی با مهارت‌های تحصیلی ریاضی دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی رابطه معناداری وجود داشت، به طوری که مولفه‌های کارکردهای اجرایی به‌صورت همزمان 357/0 واریانس مهارت‌های تحصیلی دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی را تبیین می‌کردند و و مهم‌ترین پیش‌بینی کننده مهارت‌های تحصیلی ریاضی در دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی به ترتیب برنامه‌ریزی و حافظه کاری بود.