پیشبینی و تبیین ساختاری مؤلفههای تببینکننده تغییرات جمعیتی در کلانشهر اهواز
نویسندگان
1 استاد گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
2 دانش آموخته دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22067/jgusd.2022.78296.1242چکیده
تحولات جمعیتی بهعنوان مهمترین پدیده تحولی دوران معاصر بهشمار میرود چرا که تحولات جمعیت تقریباً تمام جنبههای زندگی و جهان پیرامون ما را تحت تأثیر قرار دادهاست و آثار زیادی بر خرده نظامهای اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و محیطی وارد ساخته است. در همین راستا؛ هدف پژوهش حاضر پیشبینی و تبیین ساختاری مؤلفههای تببینکننده تغییرات جمعیتی در کلانشهر اهواز است. از نظر هدفگذاری کاربردی و از نظر روششناسی به صورت توصیفی- تحلیلی است. در روند تهیه و تولید دادهها ابتدا مؤلفههای تببینکننده تغییرات جمعیتی با استفاده از نظرات 15 نفر از اساتید و کارشناسان سازمانهای مربوطه از طریق روش دلفی شناسایی شدهاست. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات 11 عامل به عنوان عوامل تأثیرگذار قوی بر تغییرات جمعیتی کلانشهر اهواز از مدلسازی تفسیری-ساختاری ISM و سپس با نرم افزار میکمک بهره گرفته شدهاست و در نهایت با استفاده از نرم افزار اسپکتروم به پیشبینی جمعیت تا افق 1430 پرداخته شدهاست. نتایج پژوهش نشان داد که عوامل ساختار جنسی،تراکم جمعیت، باروری، بیکاری، جمعیت فعال و سواد جز تأثیرگذارترین مؤلفهها بر تغییرات جمعیتی و 5 مؤلفه ساختار سنی، رشد جمعیت، مرگومیر، مهاجرت و امید به زندگی جزء تأثیرپذیرترین عوامل بهشمار میآیند. همچنین نتایج حاصل از میک مک نشان میدهد همه عوامل بجز عامل تراکم جمعیت جز متغیرهای پیوندی میباشند.و در نهایت بهترین سناریو برای پیشبینی جمعیت تا سال 1430 سناریو سوم (کاهش باروری) است که بیش از 98 درصد در برآورد جمعیت دقت داشتهاست.