ارزیابی پتانسیل ژئوتوریستی ژئوسایت‌های کارستیک مطالعه موردی: بخش هورامان، استان کردستان

نویسندگان

1 گروه جغرافیا ، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 گروه ژئومورفولوژی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

doi
10.22059/jphgr.2026.410354.1007916
چکیده

امروزه ژئوتوریسم به‌عنوان زیرمجموعه گردشگری سهم زیادی در توسعه گردشگری دارد. یکی از مناطق مستعد توسعه ژئوتوریسم و گردشگری، مناطق کارستیک هستند. ازآنجایی‌که بخش اعظم جاذبه‌های ژئوتوریستی نواحی زاگرس در ایران را پدیده‌های کارستی تشکیل می‌دهد؛ در این تحقیق به ارزیابی پتانسیل ژئوتوریسم کارست منطقه هورامان در زاگرس مرتفع پرداخته شد. با بهره‌گیری از اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی، ژئوسایت‌های ارزشمند ازنظر توسعه ژئوتوریسم شناسایی شدند. با توجه به یکسان نبودن ارزش و اهمیت ژئوسایت‌ها، با استفاده از دو روش رینارد و گام، ژئوسایت‌های مستعد منطقه ارزش‌گذاری شدند. علاوه بر ارزش‌گذاری هر یک از ژئوسایت‌ها در این دو روش، به‌منظور تعیین ارزش نهایی ژئوسایت‌ها، ارزش‌های به‌دست‌آمده از دو مدل باهم ترکیب شدند. ارزش نهایی هر ژئوسایت بر اساس ژئوسایت مربوطه محاسبه شد. میزان ارزش به‌دست‌آمده برای هر ژئوسایت به‌صورت درصد محاسبه شد. بر مبنای این درصدها ارزش نهایی هر ژئوسایت بر اساس دو مدل رینارد و ارزیابی ژئوسایت محاسبه گردید. این ارزش‌ها در هر دو مدل با اندکی تفاوت مشابهت نزدیکی را نشان می‌دهد. بر اساس نتایج این پژوهش و میانگین درصدی حاصل از هر دو مدل، چشمه آبشاری بلبر با 64/77 درصد از مجموع امتیازات دارای بالاترین ارزش بود و بعدازآن بزرگ لاپیه‌های سلین با 04/69 درصد، رودخانه سیروان با 48/67 درصد و دامنه‌های جنوبی کوسالان با 24/64 درصد از مجموع امتیازات در رده‌های بعدی قرار دارند.