تعیین دقت دو مدل CDE و MIM با استفاده از روش حل معکوس در انتقال آلودگی تری‌کلرواتیلن (TCE) در یک محیط متخلخل کربناته

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب- دانشگاه شهرکرد- شهرکرد- ایران

2 مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

doi
10.22060/ceej.2018.13256.5356
چکیده

تری‌کلرو‌اتیلن (TCE) یکی از آلاینده‌های آب‌های زیرزمینی در مناطق صنعتی است؛ لذا شبیه‌سازی انتقال آن ضروری است. این پژوهش با روش حل معکوس به شبیه‌سازی انتقال TCE پرداخته است. برای شبیه‌سازی، از روش حل معکوس با نرم‌افزارهای HYDRUS-1d (حل عددی) و STANMOD (حل تحلیلی) با دو مدل انتقال آلودگی جابه‌جایی‌–‌انتشار املاح (CDE) و مدل روان- ساکن (MIM) استفاده شد. در این پژوهش از داده‌های مقاله Yolcubal and Akyol در سه غلظت 110، 113 و 1300 میلی‌گرم ‌بر‌لیتر TCE استفاده گردید که سال 2001 در شهری از آنتالیا روی بافت خاک شنی‌لومی با متوسط وزن مخصوص ظاهری 3/1 گرم بر سانتی‌متر ‌مکعب انجام شده ‌بود. آزمایش‌ها در ستون‌‌هایی به طول 15 سانتی‌متر با جنس فولاد ضدزنگ در شرایط اشباع انجام شدند و تزریق TCE تا زمان برابر شدن غلظت خروجی با غلظت ورودی ادامه داشت. در بازه‌های زمانی مختلف نمونه‌هایی از خروجی ستون‌ها برای تعیین غلظت TCE و رسم منحنی رخنه گرفته شد. نتایج حل معکوس با نرم‌افزار HYDRUS-1d و STANMOD نشان دادند که مدل MIM ضریب همبستگی بالاتری در برازش منحنی رخنه نسبت به مدل CDE دارد. بیشترین میزان ضریب همبستگی 97/0 در غلظت 1300 میلی‌گرم بر لیتر با حل معکوس تحلیلی و مدل MIM شد. کمترین میزان خطا در تخمین ضریب انتشار (D) به ترتیب صفر و 5/3 درصد در دو مدل CDE و MIM شد. درصد خطا در تخمین  ضرایب ایزوترم جذب (Kd) در حل معکوس عددی و تخمین فاکتور تأخیر (R) در حل معکوس تحلیلی در غلظت 113 میلی‌گرم بر لیتر بیشتر از دو غلظت دیگر شد.