ارزیابی کارایی انرژی در ضوابط و مقررات شهری با تأکید بر الگوی پهنهبندی (مورد پژوهی: منطقه 6 شهر تهران)
نویسندگان
1 استاد گروه شهرسازی- دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 گروه شهرسازی- دانشکده هنر- دانشگاه تربیت مدرس- تهران- ایران
3 استادیار دانشکده معماری و شهرسازی ، دانشگاه هنر تهران
doi
10.22067/jgusd.2022.76762.1196چکیده
امروزه با توجه به شاخص سرانه مصرف انرژی در ایران و عدم کارایی انرژی شهرها، تهیه ضوابط و مقررات شهری در اجراییترین سطح سیاستگذاری شهری با هدف افزایش کارایی انرژی در پهنهبندی، به عنوان خروجی اصلی طرحهای تفصیلی، امری الزامی است. هدف اصلی پژوهش حاضر ارزیابی و سنجش کارایی انرژی در ضوابط و مقررات شهری با تأکید بر الگوی پهنهبندی و شامل سه سوال اصلی است: ارتباط میان مفاهیم ضوابط و مقررات شهری و کارایی انرژی چیست و پارامترهای تأثیرگذار بر کارایی انرژی در ضوابط و مقررات شهری کداماند؟ چارچوب ارزیابی کارایی انرژی در ضوابط و مقررات شهری در پهنهبندی، معیارها، شاخصها و اوزان آنها چگونه است؟ چگونه میتوان کارایی انرژی بافت موجود شهری و بافت شهری شبیهسازی شده مبتنی بر ضوابط و مقررات شهری پهنهبندی را ارزیابی و مقایسه نمود؟ این پژوهش در تقسیمبندی تحقیقات علمی بر اساس هدف، کاربردی، بر مبنای روش، توصیفی-تحلیلی و ترکیبی از پژوهشهای کیفی و کمی تلقی میشود. این پژوهش با بکارگیری روشهای کتابخانهای و میدانی شامل پرسشنامه و تحلیل دادههای ثانویه و تکنیک تحلیل سلسله مراتبی AHP توسط نرمافزار سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS و نرم افزار Expert Choice انجام شده است. همچنین قابل ذکر است منطقه 6 شهر تهران به عنوان محدوده مطالعاتی پژوهش انتخاب شده است.یافتهها نشان میدهد کارایی انرژی در منطقه 6 تهران با اعمال ضوابط و مقررات شهری با تأکید بر پهنهبندی طرح تفصیلی در مقایسه با وضع موجود % 25/22 کاهش یافته، که این امر موجب افزایش مصرف انرژی و در نتیجه پیامدهای محیط زیستی نامطلوب ناشی از آن شده است. بنابراین پژوهش حاضر با تکیه بر یافتههای خود بر تهیه دستورالعملهای ضوابط و مقررات پهنهبندی منطبق بر انواع اقلیم در ایران و همچنین در نظر گرفتن پارامترهایی کاربردی در راستای افزایش کارایی انرژی در ضوابط و مقررات پهنهبندی، تأکید میکند.