ویژگی‌های روان‌سنجی نسخۀ فارسی مقیاس خودگزارش‌دهی درجه‌بندی رفتاری کارکردهای اجرایی بریف-ویراست دوم در دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم

نویسندگان

1 استادیار روان شناسی تربیتی، گروه روان شناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 استادیار روان شناسی تربیتی، گروه روان شناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران

4 استاد روان شناسی تربیتی، گروه روان شناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

5 استادیار روان شناسی تربیتی، گروه روان شناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.30473/etl.2023.65035.3864
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین ویژگی‌های روان‌سنجی نسخۀ فارسی مقیاس خودگزارش‌دهی درجه‌بندی رفتاری کارکردهای اجرایی بریف- (ویراست دوم) در دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم، انجام شد. نمونه آماری پژوهش شامل 455 نفر از دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه شهر زنجان بود که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان به‌صورت حضوری و اجرای کلاسی به مقیاس‌های کارکردهای اجرایی جیووا و همکاران (2015)، اختلال اضطراب فراگیر اسپیتزر و همکاران (2006) و ثبات قدم داکورث و کوئین (2009) پاسخ دادند. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای Spss-25، Amos-24 و با به‌کارگیری روش‌های آماری آلفای کرونباخ، همبستگی پیرسون و تحلیل عاملی تأییدی انجام شد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که در مقایسه با مدل‌های رقیب تک‌عاملی و دوعاملی، مدل سه‌عاملی (شاخص شناختی، رفتاری و هیجانی) با هفت مؤلفه (بازداری، خودنظارتی، تغییر، کنترل هیجانی، حافظه کاری، برنامه‌ریزی/ سازماندهی، تکمیل تکالیف) برای دانش‌آموزان ایرانی از برازش قابل قبولی برخوردار است. همسانی درونی این مقیاس با استفاده از آلفای کرونباخ برای کل مقیاس 93/0، شاخص‌ها بین 7/0 تا 9/0 و برای مؤلفه‌ها نیز بین 6/0 تا 8/0 به‌دست آمد. به‌منظور برآورد روایی ملاکی، ضرایب همبستگی شاخص‌ها و خرده مقیاس‌ها با مقیاس‌های اختلال اضطراب فراگیر و ثبات قدم به‌ترتیب به شکل مثبت و منفی معنادار بودند. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده می‌توان عنوان کرد که نسخۀ فارسی مقیاس خودگزارش‌دهی کارکردهای اجرایی، جهت سنجش کارکردهای اجرایی نوجوانان ایرانی از ویژگی‌های روان‌سنجی مطلوبی برخوردار است و می‌تواند ابزار معتبری در موقعیت‌های آموزشی، پژوهشی و بالینی باشد.