بارداری در کشاکش ساختار و عاملیت (بررسی موردی تجربه زیسته زنان اردبیلی در دوره بارداری)

نویسندگان

1 استادیار جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22095/jwss.2024.467107.3515
چکیده

مقاله حاضر موضوع تجربه بارداری را با تمرکز بر دو مؤلفه کلیدی زنان و بارداری و با هدف شناخت بیشتر از مسئله جمعیت در ایران، مورد بررسی قرار داده است. این بررسی با روش تحلیل مضمون و تمرکز بر داده ­های استخراج شده از مصاحبه­های نیمه ­ساختار­یافته با 30 نفر از زنان باردار اردبیلی، انجام گرفته است. بر اساس یافته ­های پژوهش یازده مضمون پایه شامل: بارداری به مثابه امر ایجابی، فشار خانواده، منزلت بارداری، نفوذ مردانگی، بارداری بر مدار پزشکی، فضای مجازی، مقاومت، بارداری اراده شده، تقابل زنانه، نگرانی و محدودیت ادراک ‌شده استخراج گردید. این مضامین در قالب سه مضمون ساختار سنتی و جدید، عاملیت سازمان‌دهی و الگوی نهایی در قالب شبکه‌ای از مضامین، تحت عنوان «بارداری در کشاکش ساختار و عاملیت» تدوین شده است. بر اساس یافته‌های تحقیق می‌توان استدلال کرد که بارداری فراتر از یک رویداد زیستی، فرایندی چندوجهی است. تجربه زیسته زنان در طول این فرایند و در مواجهه با وجوه متفاوت آن شکل می‌گیرد و این تجربه در زمینه‌ای دیالکتیکی از حضور نهادهای سنتی و مدرنی چون خانواده و پزشکی توسط کنشگرانی آگاه زیسته می‌شود.