ارزیابی تابآوری مناطق شهری براساس رویکرد تلفیقی تصمیمگیری چندمعیاره: DEMATEL-ANP-VIKOR
نویسندگان
1 استادیار محیطزیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
2 استادیار گروه علوم محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
3 دانشجو دکتری محیطزیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
4 استادیار محیطزیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
5 استادیار جی ای اس و سنجش از دور، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
doi
10.22067/jgusd.2022.75933.1180چکیده
امروزه تغییرات زیادی در نگرش نسبت به خطرات ایجاد شده است؛ به گونهای که جامعه جهانی تابآوری را یک استراتژی مهم در تقویت ظرفیت جوامع و شهرها میدانند. در این راستا، در این پژوهش به ارزیابی تابآوری مناطق شهری براساس رویکرد تلفیقی تصمیمگیری چندمعیاره براساس روشهای DEMATEL-ANP و VIKOR پرداخته شد. در مرحله اول، معیارهای تأثیرگذار بر تابآوری در 4 بعد، 11 معیار و 31 زیرمعیار براساس روش دلفی انتخاب شدند. یافتههای حاصل از روش DEMATEL نشاندهنده آن بود که براساس مقادیر (D-R)، از بین ابعاد چهارگانه تابآوری شهری بعد محیطزیستی با مقدار (18/1) تأثیرگذارترین معیار تابآوری شهری بود. همچنین نتایج حاصل از ANP نشان داد در بین معیارهای مورد بررسی، بلایا و مخاطرات طبیعی در بعد محیطزیستی، زیرساخت شهری در بعد کالبدی و نرخ اشتغال در بعد اجتماعی- اقتصادی بالاترین میزان تأثیرگذاری را داشتند. همچنین نتایج حاصل از ویکور نشان داد که منطقه 4 از میزان تابآوری بالا و منطقه 12 از تابآوری پایینی برخوردار است. بهطور کلی میتوان گفت مناطق شهرداری که در مرکز شهر تهران واقع شدهاند نسبت به دیگر مناطق شهری از تابآوری کمتری در برابر بحرانها برخوردار میباشند. یافتهها به برنامهریزان و مدیران شهری کمک میکند تا معیارهای گروه علت را برای تعریف برنامههای پیشگیری اولویتدار برای افزایش تابآوری شهری در نظر بگیرند.