بدن نوجوان در آینه اجتماع: مطالعه ی تجربه زیسته دختران نوجوان در نحوه پوشش و آرایش
نویسندگان
1 استادیار گروه آموزش روانشناسی و مشاوره دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2 پسادکترای جامعهشناسی دانشگاه مازندران، مازندران، ایران
doi
10.22095/jwss.2024.447191.3422چکیده
بدن و مدیریت بدن یک پدیدار زیستشناختی و روانشناختی صرف نیست، بلکه یک محصول اجتماعی است که با عرصه پوشش و آرایش نیز بسیار موضوعیت مییابد. مدیریت بدن در بین دختران نوجوان نیز از این امر مستثنی نیست و تنظیم بدن در بین آنان با نوع پوشش اجتماعی گرهخورده و نمود یافته است. بر این اساس پژوهش حاضر به مطالعه نحوه پوشش و آرایش نوجوانان دختر به مثابه جلوهای از تنظیم بدن در آنان پرداخته است. این مطالعه با مشارکت 26 دختر نوجوان در گروه سنی 12 تا 18 سال و با مصاحبه عمیق انجام شده است و دادهها نیز با استفاده از روش تحلیل تماتیک واکاوی شد. یافتههای این پژوهش نشان داد نحوه پوشش و آرایش نوجوانان در بستر اجتماع از مؤلفههایی چون؛ تنوع پوشش و آرایشهای در خیابانها و مدهای جذاب در مراکز تجاری، افزایش و جاذبه فرهنگ باشگاههای تناسباندام، نگرش خود شیانگاری و اصرار بر تناسب اندام، پرداختن به بدن به مثابه سرگرمی و فرار از دل مشغله ذهنی، تنظیم بدن با تمایل به مصرفگرایی، تنظیم بدن و مدیریت تأثیرگذاری و تنظیم بدن و کسب تمایز، متأثر است که در سه مفهوم اصلی بنگاههای تجاری و بازتولید بدن، رویکردهای چالشی و بازتولید بدن، معیارهای ارزشی و بازتولید بدن، نمایان شده است. مقوله اصلی به دست آمده نیز گویای آن است که مدیریت بدن نوجوانان متأثر از زمینههای اجتماعی و ساختاری است که هدایت آن توجهات بنیادی را میطلبد.